วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม

การใช้ภาษาเพื่อแนะนำอาหารและร้านอาหารในเพจพิดโลกจัดเต็ม

2026-07-09T09:58:14+07:00

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การใช้คำและการใช้ประโยคแนะนำอาหารและร้านอาหารในเพจพิดโลกจัดเต็ม จำนวน 60 โพสต์ ข้อมูลการวิจัยรวบรวมจากอินเทอร์เน็ตเพจพิดโลกจัดเต็ม โดยไม่รวมคลิปวิดีโอ ระหว่างเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ผลการวิจัยพบว่า มีการใช้คำ 5 ลักษณะ ได้แก่ 1) การใช้คำเพื่อแสดงลักษณะอาหาร ประกอบด้วย คำแสดงรูปลักษณะของอาหาร คำแสดงสีของอาหาร คำแสดงอุณหภูมิของอาหาร คำแสดงรสชาติของอาหารและคำแสดงกลิ่นของอาหาร 2) การใช้คำทับศัพท์ภาษาอังกฤษ ประกอบด้วย คำทับศัพท์เกี่ยวกับสถานที่ ร้านอาหาร อาหารและเครื่องดื่ม สื่อออนไลน์ คน และคำทับศัพท์อื่น ๆ 3) การใช้คำสแลง 4) การใช้คำหลัก ประกอบด้วยคำหลักเกี่ยวกับอาหาร สถานที่ เพจ และชื่อร้าน และ 5) การใช้คำที่เป็นภาษาพูด ส่วนการใช้ประโยคมี 2 ลักษณะ ได้แก่ 1) การใช้ประโยคบอกเล่า ประกอบด้วย ประโยคบอกเล่าเกี่ยวกับสถานที่ ประโยคบอกเล่าเกี่ยวกับอาหาร และประโยคบอกเล่าเกี่ยวกับราคา และ 2) การใช้ประโยคเชิญชวน ประกอบด้วย ประโยคเชิญชวนด้วยรสชาติ ประโยคเชิญชวนด้วยรายการอาหาร และประโยคเชิญชวนด้วยราคา

การใช้คำเพื่อแนะนำอาหารและร้านอาหารในเพจพิดโลกจัดเต็ม พบการใช้คำหลักมากที่สุด เนื่องจากเป็นวิธีการสื่อสารบนสื่อสังคมออนไลน์ที่ผู้ส่งสารนิยมใช้ เพื่อทำให้ผู้รับสารสามารถค้นหาข้อมูลจากชื่ออาหาร สถานที่ เพจ และชื่อร้านได้ง่ายและรวดเร็ว โดยข้อมูลสามารถส่งถึงกลุ่มเป้าหมายได้ชัดเจน เกิดการแพร่กระจายและส่งต่อข้อมูลได้อย่างเป็นวงกว้าง ส่งผลดีกับผู้รับสาร และทำให้เพจพิดโลกจัดเต็มมีผู้ติดตามเพจมากขึ้นจนกลายเป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ส่วนการใช้ประโยคแนะนำอาหารและร้านอาหารในเพจพิดโลกจัดเต็มพบการใช้ประโยคบอกเล่ามากกว่าประโยคเชิญชวน เพราะประโยคบอกเล่าช่วยให้ผู้รับสารได้ทราบรายละเอียดเบื้องต้นเกี่ยวกับอาหารและร้านอาหารในจังหวัดพิษณุโลก ซึ่งใช้ประกอบการตัดสินใจในการเลือกรับประทานอาหารได้เป็นอย่างดี และนำไปสู่การสร้างรายได้ทางธุรกิจประเภทร้านอาหารให้แก่ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะผู้ประกอบการในท้องถิ่น

การจัดการแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมริมแม่น้ำนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม : กรณีศึกษาวัดไร่ขิง วัดท่าพูด และวัดดอนหวาย

2026-07-09T10:16:46+07:00

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและการจัดการแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมริมแม่น้ำนครชัยศรี ได้แก่ วัดไร่ขิง วัดท่าพูด และวัดดอนหวาย เพื่อพัฒนาสู่ความยั่งยืนของวัฒนธรรมท้องถิ่น วัดทั้งสามแห่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางศาสนาและวัฒนธรรมที่สำคัญ รวมทั้งสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนโดยรอบ การวิจัยใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน เพื่อศึกษาปัญหาและวิธีการจัดการ รวมถึงมุมมองของผู้มาเยือน การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้ 2 วิธี ได้แก่ 1) การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและผู้ที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการวัด โดยใช้การสุ่มแบบเจาะจงเพื่อศึกษาการดำเนินงานและปัญหาการจัดการในปัจจุบัน 2) การเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากพ่อค้าแม่ค้า นักท่องเที่ยว และประชาชนทั่วไป โดยใช้การสุ่มแบบบังเอิญ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่และค่าร้อยละ

ผลการวิจัยพบว่า ทั้งสามวัดประสบปัญหาขาดแคลนบุคลากรในการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรม แนวทางแก้ไขเบื้องต้นคือการมอบหมายให้พระภิกษุสงฆ์และมัคนายกเข้ามาดูแลเพื่อให้สามารถให้บริการแก่นักท่องเที่ยวและประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังพบลักษณะเด่นของแหล่งเรียนรู้ทางศิลปวัฒนธรรมแต่ละวัดแตกต่างกัน ได้แก่ 1) วัดไร่ขิง มีโบสถ์หลวงพ่อวัดไร่ขิง พิพิธภัณฑ์ และบ้านดินอินทณัฐ โดยเหตุผลหลักที่ประชาชนเดินทางมา คือ การไหว้พระขอพร ร้อยละ 96.00 2) วัดท่าพูด มีเจดีย์พระจุฬามณีและพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน โดยเหตุผลหลักที่ประชาชนเดินทางมา คือการ ไหว้พระขอพร ร้อยละ 64.00 และ 3) วัดดอนหวาย มีโบสถ์หลวงพ่อวิสาหารและตลาดน้ำ ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญระดับประเทศ โดยเหตุผลหลักที่ประชาชนเดินทางมา คือ การจับจ่ายซื้อสินค้า ร้อยละ 48.00

บทบาทของกีตาร์ในวงดนตรีแจ๊สจากเครื่องดนตรีบรรเลงประกอบจังหวะสู่เครื่องดนตรีบรรเลงนำทำนอง

2026-07-09T11:37:13+07:00

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาวิวัฒนาการของบทบาทกีตาร์ในดนตรีแจ๊ส โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงจากเครื่องดนตรีบรรเลงประกอบจังหวะ (Rhythm Instrument) ไปสู่เครื่องดนตรีบรรเลงนำทำนอง (Melodic / Solo Instrument) การศึกษาใช้แนวทางวิจัยเชิงคุณภาพ โดยรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร บันทึกเสียง และวิดีโอ เพื่อศึกษาพัฒนาการของกีตาร์ในแต่ละยุค อิทธิพลจากนักดนตรีสำคัญ และความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่มีส่วนผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง

ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า กีตาร์ในยุคก่อนปี ค.ศ. 1930 มีบทบาทจำกัด ส่วนใหญ่ทำหน้าที่เป็นเครื่องดนตรีบรรเลงประกอบจังหวะ และมักถูกบดบังหรือแทนที่ด้วยแบนโจซึ่งมีความดังและโดดเด่นกว่า อย่างไรก็ตาม การพัฒนาเทคโนโลยีด้านเครื่องขยายเสียงได้เปลี่ยนสถานะของกีตาร์อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในยุคสวิงที่กีตาร์ไฟฟ้าเริ่มเข้ามามีบทบาทเด่น นักดนตรีอย่าง ชาร์ลี คริสเตียน (Charlie Christian) ได้สร้างมาตรฐานใหม่ให้กีตาร์กลายเป็นเครื่องดนตรีบรรเลงนำทำนองอย่างเต็มตัว ขณะที่ เฟรดดี้ กรีน (Freddie Green) แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของกีตาร์ในฐานะเครื่องดนตรีบรรเลงประกอบจังหวะที่ทรงพลังภายในวงดนตรีขนาดใหญ่ ในช่วงต่อมา แนวบีบ็อปและฮาร์ดบ็อปได้เปิดพื้นที่ให้กีตาร์แสดงออกเชิงเทคนิคการบรรเลงและความซับซ้อนทางเสียงประสานมากขึ้น ขณะที่ยุคฟิวชันและแจ๊สร่วมสมัยยิ่งขยายบทบาทกีตาร์ออกไปสู่การผสมผสานเสียงสังเคราะห์ เอฟเฟกต์อิเล็กทรอนิกส์ และการใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ ส่งผลให้กีตาร์กลายเป็นเครื่องดนตรีที่สามารถสื่อสารทั้งด้านการบรรเลงนำทำนอง การบรรเลงประกอบจังหวะ และเป็นเครื่องดนตรีที่สร้างสีสันทางดนตรีอย่างหลากหลาย

โดยสรุป ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่ากีตาร์ในดนตรีแจ๊สมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องจากบทบาทพื้นฐานด้านจังหวะสู่การเป็นเครื่องดนตรีที่มีความยืดหยุ่นและหลากหลาย ทั้งในมิติของการสร้างทำนอง เสียงประสานและนวัตกรรมทางดนตรี ซึ่งแสดงถึงความสามารถในการปรับตัวและคงความสำคัญในทุกยุคสมัยของดนตรีแจ๊ส

ความสำคัญของการรบตัวละครพลายชุมพล ในละครเรื่องขุนช้างขุนแผนของกรมศิลปากร

2026-07-10T14:46:39+07:00

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสำคัญของการรบในละครเรื่องขุนช้างขุนแผนของกรมศิลปากรด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยได้วิเคราะห์ข้อมูลจากการศึกษาค้นคว้าข้อมูลเอกสาร ตำรา บทละคร การลงภาคสนามสัมภาษณ์เชิงลึก สังเกตการณ์ และฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง โดยได้รับการถ่ายทอดกระบวนท่ารบของตัวละครพลายชุมพลจากอาจารย์พัชรา บัวทอง ข้าราชการบำนาญ สำนักการสังคีต กรมศิลปากร ซึ่งเป็นสายสืบทอดของท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือการสัมภาษณ์ชนิดไม่มีโครงสร้าง และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม

ผลการวิจัย พบว่าในการศึกษาความสำคัญของการรบตัวละครพลายชุมพล การรบมีบทบาทสำคัญทั้ง 4 ด้าน คือ 1. การสร้างความสนุกสนานและเร้าใจแก่ผู้ชม 2. แสดงทักษะความสามารถของผู้แสดงในเชิงรบ 3. เกิดรสให้แก่ผู้ชม และ4. สะท้อนพัฒนาการของตัวละครพลายชุมพล และยังสะท้อนถึงปัจจัยที่เอื้อให้เกิดความสำคัญของการรบตัวละครพลายชุมพล โดยวิเคราะห์จากภูมิหลังของตัวละคร การศึกษาเล่าเรียน และความสามารถ ตัวละครพลายชุมพลจึงมีเอกลักษณ์ความสำคัญในการรบที่โดดเด่นเฉพาะตัว ซึ่งมีลักษณะด้านการรบ 2 ประเภท ดังนี้ 1. ด้านคาถาอาคม พลายชุมพลมีความเชี่ยวชาญในด้านคาถาอาคมที่ได้ร่ำเรียนมาจากสมภารเฒ่า วัดกระพังทอง ซึ่งสามารถในการใช้คาถาอาคมในการรบกับคู่ต่อสู้ของตัวละครพลายชุมพล ประกอบด้วย คาถาอาคมใช้น้ำดับไฟของพระไวย คาถาอาคมปลุกสาตราให้มีพลังพิเศษเหนือธรรมชาติ คาถาอาคมรำลึกชาติของศัตรู คาถาอาคมเสกข้าวสารเสกน้ำ และคาถาอาคมแปลงตัวเป็นสัตว์ 2. ด้านการรบด้วยอาวุธและการต่อสู้ตัวละครพลายชุมพลมีความเชี่ยวชาญในการใช้อาวุธและคล่องแคล่วว่องไว ซึ่งความสามารถในการใช้อาวุธกับคู่ต่อสู้ ประกอบด้วย ความสามารถในการใช้หอก ความสามารถในการใช้ดาบ ความสามารถในการใช้มีดและความสามารถในการต่อสู้ด้วยมือเปล่า บทความวิจัยนี้ช่วยเพิ่มพูนความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับความสำคัญของการรบในบริบททางประวัติศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรม อันจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการศึกษาทางด้านนาฏศิลป์

การพัฒนาทักษะศิลปะภาพพิมพ์ย้อม กรณีศึกษาแบรนด์ ‘ลักษณ์พิน’ และ ‘เมืองไม้บาติก’

2026-07-10T15:27:42+07:00

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการพัฒนาทักษะด้านศิลปะภาพพิมพ์ย้อมด้วยสีธรรมชาติ รวมถึงการยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ของผู้ประกอบการท้องถิ่นในจังหวัดร้อยเอ็ด โดยใช้กรณีศึกษาแบรนด์ “ลักษณ์พิน” และ “เมืองไม้บาติก” ซึ่งเป็นกลุ่มวิสาหกิจสร้างสรรค์ที่มีพื้นฐานด้านการย้อมผ้าธรรมชาติอยู่แล้ว งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) โดยผสานการเก็บข้อมูลจากเอกสาร การเก็บข้อมูลภาคสนามผ่านแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการประเมินผลคุณภาพผลงาน การเก็บข้อมูลดังกล่าวมุ่งสะท้อนทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เพื่อนำไปสู่การออกแบบกิจกรรมพัฒนาทักษะที่เหมาะสมกับผู้ประกอบการจริง

ผลการวิจัยเบื้องต้นพบว่า แบรนด์ลักษณ์พินมีความต้องการพัฒนาทักษะสูงสุดในด้านการพิมพ์ด้วยความร้อน (ค่าเฉลี่ย 4.2) ขณะที่แบรนด์เมืองไม้บาติกให้ความสำคัญกับการใช้ใบไม้และวัสดุธรรมชาติเป็นหลัก (ค่าเฉลี่ย 4.5) อย่างไรก็ตาม ทั้งสองแบรนด์ต่างมีความต้องการร่วมกันในด้านการเตรียมผ้าและการพิมพ์ด้วยความร้อน โดยมีค่าเฉลี่ย 4.15 และ 4.10 ตามลำดับ ซึ่งสะท้อนว่าการเสริมสร้างความรู้ในสองด้านนี้ถือเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ในเชิงศิลป์และเชิงพาณิชย์ ผลจากการจัดกิจกรรมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาทักษะศิลปะภาพพิมพ์ย้อม แสดงให้เห็นว่าผู้ประกอบการทั้งสองแบรนด์มีพัฒนาการที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะเมืองไม้บาติกซึ่งมีความพึงพอใจสูงสุดในด้านการคำนวณสัดส่วนสารช่วยติดสี (Mordant) และการพิมพ์ด้วยความร้อน (ค่าเฉลี่ย 4.00) ขณะที่แบรนด์ลักษณ์พินมีความพึงพอใจสูงในด้านการเตรียมผ้า (ค่าเฉลี่ย 3.50) เมื่อเปรียบเทียบระดับความพึงพอใจโดยรวม เมืองไม้บาติกมีค่าเฉลี่ยสูงกว่า (3.90) เมื่อเทียบกับลักษณ์พิน (3.08) โดยจัดอยู่ในระดับ “ดี” ทั้งคู่ สรุปได้ว่ากิจกรรมการฝึกอบรมมีบทบาทสำคัญต่อการยกระดับทักษะของผู้ประกอบการท้องถิ่น ทั้งในเชิงเทคนิคการพิมพ์ การใช้วัสดุธรรมชาติ และการควบคุมคุณภาพของงานพิมพ์ย้อม ส่งผลต่อการสร้างผลงานที่มีความงามเชิงศิลป์ คงทน และสามารถต่อยอดเชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์ได้อย่างเป็นรูปธรรม

การศึกษาบทบาทและพิธีกรรมการหล่อพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช สถานปฏิบัติธรรมพุทธพรหมปัญโญ สาขายางงาม ตำบลยางงาม อำเภอหนองไผ่ จังหวัดเพชรบูรณ์

2026-07-10T15:52:53+07:00

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่และสัญลักษณ์ในการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ภายในงานหล่อพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช ณ สถานปฏิบัติธรรมพุทธพรหมปัญโญ สาขายางงาม ตำบลยางงาม อำเภอหนองไผ่จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568ถึงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2569 จากเอกสารลายลักษณ์อักษรและข้อมูลภาคสนาม ซึ่งเก็บข้อมูลจากสถานปฏิบัติธรรมพุทธพรหมปัญโญ สาขายางงาม ตำบลยางงาม อำเภอหนองไผ่ จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยประยุกต์ใช้แนวคิดเกี่ยวกับการศึกษาสัญลักษณ์ในพิธีกรรมของวิคเตอร์ เทอร์เนอร์ (Victor Turner) และแนวคิดของศิราพร ณ ถลาง ในการวิเคราะห์สัญลักษณ์ที่ปรากฏในพิธีกรรมและบทบาทหน้าที่สำหรับการประกอบพิธีหล่อพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช

ผลการวิจัยพบว่า สัญลักษณ์ที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ภายในงานหล่อพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช แบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ คือ ธงชาติไทย สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับบ้านเมืองและความมั่นคงของประเทศชาติ ได้แก่ รูปหล่อองค์พระแม่ธรณีบีบมวยผม พระสยามเทวาธิราช และพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช (องค์ต้นแบบ) และสัญลักษณ์ที่ทำให้องค์พระศักดิ์สิทธิ์ คือ พระพุทธรูปทรงเครื่องจักรพรรดิ ภาพถ่ายพระพรหมปัญโญ หรือหลวงปู่ดู่ วัดสะแก และสร้อยประคำพระผงจักรพรรดิขนาดแขวนคอ (เครื่องประกอบพิธีกรรมส่วนตัว)

บทบาทของการประกอบพิธีหล่อพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช มีลักษณะผสมผสานระหว่างความเชื่อทางพระพุทธศาสนา ความเชื่อเกี่ยวกับเทพยดาที่ทำหน้าที่ปกปักษ์รักษาผืนแผ่นดินไทย และบทสวดพระคาถามหาจักรพรรดิ ประกอบด้วย 1) บทบาทด้านปัจเจกบุคคล 2) บทบาทด้านครอบครัว 3) บทบาทด้านสังคม และ 4) บทบาทด้านประเทศชาติ ทั้งนี้ บทบาทด้านประเทศชาติ มีอิทธิพลต่อพุทธศาสนิกชนสูงสุด เนื่องจากการจัดสร้างพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราช มีวัตถุประสงค์เพื่อบำรุงขวัญ และกำลังใจให้แก่เหล่าทหารที่กำลังติดพันศึกสงครามอยู่ตามแนวชายแดนไทย - กัมพูชา กระตุ้นให้พุทธศาสนิกชนและประชาชนได้ตระหนักถึงความหวงแหนแผ่นดินเกิด และยึดมั่นใน 3 สถาบันหลักของชาติบ้านเมือง คือ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และรูปลักษณ์ของพระศรีสยามจักรพรรดิเทวาธิราชย่อมมีความศักดิ์สิทธิ์มากขึ้นถ้าหากพุทธศาสนิกชนนำมาใช้เป็นสื่อกลางในการสวดมนต์เจริญภาวนาบทพระคาถามหาจักรพรรดิดังเช่นวัตถุมงคลพระมหาจักรพรรดิรูปลักษณ์อื่น ๆ

พลวัตการสื่อสารของโฮงเฮียนภูมิปัญญาล้านนาเพื่อสืบทอดนาฏกรรมล้านนา

2026-07-10T16:00:40+07:00

บทความวิจัย เรื่องพลวัตการสื่อสารของโฮงเฮียนภูมิปัญญาล้านนาเพื่อสืบทอดนาฏกรรมล้านนา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพลวัตกระบวนการปรับตัวและรูปแบบการสื่อสารในการสืบทอดนาฏกรรมล้านนาของโฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา จังหวัดเชียงใหม่ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตการณ์ในพื้นที่และการวิเคราะห์สื่อที่ใช้ในกระบวนการถ่ายทอด

ผลการศึกษาพบว่า พลวัตการสื่อสารของโฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา ประกอบด้วยประเด็นสำคัญ 3 ด้าน คือ 1) ด้านกระบวนการถ่ายทอดความรู้ มีการเปลี่ยนผ่านจากการสื่อสารแบบระบบมุขปาฐะ (Oral Tradition) ที่เน้นความรู้ฝังลึก (Tacit Knowledge) และการเรียนรู้ผ่านร่างกาย (Embodied Learning) มาสู่ระบบสื่อสารแบบผสมผสาน โดยภูมิปัญญาดั้งเดิมได้ถูกถอดรหัสให้อยู่ในรูปแบบความรู้ชัดแจ้ง (Explicit Knowledge) ผ่านสื่อดิจิทัลและวิดีโอสาธิต เพื่อลดความเสี่ยงในการสูญหายขององค์ความรู้ 2) ด้านรูปแบบและช่องทางการสื่อสาร พื้นที่การสื่อสารได้ขยายจากลานกิจกรรมและชุมชนดั้งเดิมสู่สังคมเครือข่าย (Network Society) ผ่านแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ ทำให้การสื่อสารวัฒนธรรมสามารถข้ามขีดจำกัดทางภูมิศาสตร์จากระดับท้องถิ่นสู่ระดับสากล และ 3) ด้านการปรับบทบาทหน้าที่ นาฏกรรมล้านนาถูกเปลี่ยนรูปจากการเป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมทางจิตวิญญาณ สู่การเป็นทุนทางวัฒนธรรมภายใต้กรอบของเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการท่องเที่ยว

แม้จะมีการบูรณาการเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาร่วมด้วย แต่โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนายังคงรักษาความแท้จริงทางวัฒนธรรม (Cultural Authenticity) โดยใช้สื่อใหม่เป็นเพียงเครื่องมือสนับสนุน องค์กรยังคงให้ความสำคัญกับการสื่อสารระหว่างบุคคลผ่านระบบจารีตครูและศิษย์ เพื่อธำรงรักษาจิตวิญญาณและอัตลักษณ์ล้านนาให้คงอยู่ภายใต้บริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

ศักยภาพในการจัดการการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของตลาดน้ำคลองบางหลวง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร

2026-07-10T15:35:46+07:00

งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาบริบทชุมชนของตลาดน้ำคลองบางหลวง 2) ประเมินศักยภาพในการจัดการการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ตลาดน้ำคลองบางหลวง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างสัมภาษณ์กับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ประธานชุมชน นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการ รวมทั้งสิ้น 10 คน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis) และนำมาประเมินศักยภาพด้วยวิธี SWOT Analysis

ผลงานวิจัยพบว่า 1) จากการศึกษาบริบทของตลาดน้ำคลองบางหลวงเป็นชุมชนเก่าแก่ริมน้ำที่เคยเป็นเส้นทางสัญจรทางน้ำของขุนนางและข้าราชการในสมัยกรุงธนบุรีที่ปัจจุบันยังคงรักษาเอกลักษณ์ของพื้นที่และยังดำรงวิถีชีวิตของคนริมคลอง ทำให้เกิดการพื้นฟูและพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมด้วยการมีส่วนร่วมของผู้คนในชุมชนโดยมีเอกลักษณ์ของตลาดน้ำคือการแสดงหุ่นละครเล็ก 2) จากการศึกษาศักยภาพของการท่องเที่ยวพบว่า จุดแข็งคือเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ บรรยากาศริมน้ำ ศิลปะและหัตถกรรมพื้นบ้าน และการมีส่วนร่วมของชุมชน จุดอ่อนคือเข้าถึงชุมชน ขนาดของพื้นที่ ประชาสัมพันธ์ การตลาด และการบริการด้านสาธารณูปโภค โอกาส คือ การสนับสนุนจากภาครัฐและเอกชน กระแสการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม การตลาดออนไลน์ และมีนักออกแบบและศิลปินรุ่นใหม่ในชุมชนอุปสรรค คือ ผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจ มลภาวะและการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่ แรงงานในชุมชนลดลง

ดังนั้นควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนให้ความรู้และการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการตลาดแก่ผู้ประกอบการและคนในชุมชน มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้รองรับการบริการท่องเที่ยว มีป้ายสื่อความหมายดิจิทัลเพื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวและสร้างความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมให้นักท่องเที่ยวอนุรักษ์แหล่งน้ำเพื่อให้เกิดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนต่อไป

การสร้างสรรค์การแปรทำนองและการประพันธ์ทางเดี่ยวระนาดทุ้มเพลงการะเวกเล็ก สามชั้น

2026-07-10T15:44:17+07:00

การสร้างสรรค์การแปรทำนองและการประพันธ์ทางเดี่ยวระนาดทุ้ม เพลงการะเวกเล็ก สามชั้น มีวัตถุประสงค์การสร้างสรรค์ผลงาน ดังนี้ 1) เพื่อสร้างสำนวนกลอนการแปรทำนองระนาดทุ้ม เพลงการะเวกเล็ก สามชั้น และ 2) เพื่อประพันธ์ทางเดี่ยวระนาดทุ้ม เพลงการะเวกเล็ก สามชั้น

ผลการสร้างสรรค์ พบว่า 1) เพลงการะเวกเล็ก สามชั้น เป็นเพลงที่ใช้หน้าทับปรบไก่ มี 2 ท่อน ความยาวท่อนละ 4 จังหวะหน้าทับ มีทำนองลูกเท่าท่อนละสองครั้ง ทำนองลูกเท่าแต่ละท่อนเป็นลูกเท่าเสียงเดียวกันและมีทำนองซ้ำกัน เพลงนี้ดำเนินทำนองอยู่ในกลุ่มเสียง โด เร มี ซอล ลา บางวรรคมีการใช้เสียงฟาและเสียงทีด้วย เป็นเพลงที่มีการใช้เสียงครบทั้งเจ็ดเสียง ทำนองเพลงในแต่ละท่อนจะมีทำนองที่ซ้ำกัน การแปรทำนองจากทำนองหลักเป็นทางระนาดทุ้มนั้น ประดิษฐ์ทำนองให้มีความเหมาะสมสำหรับนำไปใช้ฝึกทักษะการแปรทำนองทางระนาดทุ้ม และเพื่อเป็นแนวทางในการนำไปใช้ในการบรรเลงรวมวง โดยสร้างสรรค์และเลือกใช้ทางระนาดทุ้มให้มีความสัมพันธ์สอดคล้องไปกับเนื้อเพลงยึดเสียงลูกตกของเนื้อเพลงเป็นหลัก ใช้วิธีการกำหนดกลุ่มเสียงของเนื้อเพลงตามทิศทางเสียงที่ดำเนินไปจากสำนวนของทำนองหลัก 2) ทางเดี่ยวระนาดทุ้มเพลงการะเวกเล็ก สามชั้น ใช้สำนวนกลอนที่มีความหลากหลายรูปแบบ มีการผูกสำนวนกลอนที่สัมพันธ์กับการใช้มือและให้มีความเหมาะสมกับแนวการบรรเลง ประดิษฐ์สำนวนกลอนสอดแทรกกลเม็ดต่าง ๆ ให้เกิดเป็นท่วงทำนองและมีลีลาต่าง ๆ สอดประสานกลมกลืนกัน ทำให้ลักษณะของทางเดี่ยวมีทั้งความเรียบง่าย ความสลับซับซ้อนของทำนองและจังหวะ มีความขัดแย้งและความคลี่คลาย สำนวนกลอนมีความเหมาะสมกับท่วงทำนอง

สตรีในสังคมเมืองราชวงศ์ซ่งเหนือ: การตีความเชิงปริชานจากภาพจิตรกรรมชิงหมิงซั่งเหอถู (清明上河图) และบันทึกตงจิงเมิ่งฮวาลู่《东京梦华录》

2026-07-10T16:08:08+07:00

ในอดีต บทบาทของสตรีในสังคมจีนมักถูกอธิบายภายใต้กรอบแนวคิดปิตาธิปไตยภายในครัวเรือน กล่าวคือสตรีมักถูกจำกัดอยู่ในพื้นที่และมีบทบาทด้านการดูแลครอบครัวเป็นหลัก เมื่อพิจารณาหลักฐานจากประวัติศาสตร์จีนสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ (ค.ศ. 960 – 1127) กลับสะท้อนให้เห็นโครงสร้างทางสังคมจีนที่มีความซับซ้อนและมีการขยายบทบาทของสตรีเข้าสู่พื้นที่สาธารณะมากขึ้น บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทสตรีในสังคมเมืองผ่านการตีความเชิงปริชาน โดยบูรณาการหลักฐานจากแหล่งปฐมภูมิสองแหล่งสำคัญ ได้แก่ ภาพจิตรกรรม “ชิงหมิงซั่งเหอถู” (清明上河图) ของจางเจ๋อตวน เป็นภาพแนวขวางที่บันทึกเหตุการณ์ในชีวิตประจำวันของประชาชนในเมืองหลวงไคเฟิง ร่วมกับเอกสารปฐมภูมิ “บันทึกตงจิงเมิ่งฮวาลู่”《东京梦华录》ของเมิ่งหยวนเหล่า เป็นบันทึกที่พรรณนาเกี่ยวกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมในเมืองหลวงสมัยราชวงศ์ซ่ง ผู้ศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลภายใต้กรอบแนวคิดเพศภาวะ และผังภาพความคิดในทฤษฎีภาษาศาสตร์ปริชาน เพื่อศึกษากระบวนการรับรู้เกี่ยวกับบทบาทสตรีในพื้นที่เมืองที่ปรากฏในงานจิตรกรรมจีน

ผลการศึกษาพบว่า บทบาทของสตรีสามารถจำแนกออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ ผู้บริบาลภายในครัวเรือน แรงงานภาคบริการ และสตรีผู้มีสถานะสตรีชั้นสูง บทบาทของสตรีทั้งสามกลุ่มได้สะท้อนโครงสร้างความคิดเชิงพื้นที่ 3 รูปแบบ ได้แก่ รูปแบบภาชนะ (Container Schema) สะท้อนการจำกัดพื้นที่และขอบเขตพื้นที่ของสตรีที่ปรากฏตัว รูปแบบความสมดุล (Balance Schema) สะท้อนความสมดุลระหว่างองค์ประกอบระหว่างพื้นที่สาธารณะหรือพื้นที่ส่วนตัว และรูปแบบขอบเขต (Boundary Schema) สะท้อนข้ามผ่านเส้นขอบเขตบทบาท สถานะสังคมที่แตกต่างกัน

การปรากฏตัวของสตรีในงานจิตรกรรมเป็นการสื่อสารสัญลักษณ์ที่สะท้อนความสัมพันธ์เชิงอำนาจ รวมถึงกลไกทางเศรษฐกิจและพลวัตทางวัฒนธรรมเมืองในสมัยราชวงศ์ซ่งเหนืออย่างเป็นระบบ การศึกษานี้ยังช่วยอธิบายบทบาทของสตรีในสังคมเมืองที่แฝงอยู่ใน “โครงสร้างความคิด” สมัยราชวงศ์ซ่งเหนือได้อย่างลุ่มลึกและเป็นระบบมากยิ่งขึ้น