การก่อรูปศาสตร์ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ: แนวคิด กรอบองค์ความรู้ และบทบาทของการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา จากการพัฒนาหลักสูตรอักษรศาสตรมหาบัณฑิต คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Keywords:
ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ, บัณฑิตศึกษา, การพัฒนาหลักสูตร, การก่อรูปของศาสตร์, อัตลักษณ์ของศาสตร์Abstract
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออภิปรายการก่อรูปของศาสตร์ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศ และวิเคราะห์บทบาทของการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาในฐานะกลไกสำคัญของการพัฒนาศาสตร์ โดยใช้การวิเคราะห์เชิงวิพากษ์และการสังเคราะห์วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงแนวคิดเกี่ยวกับอัตลักษณ์ของศาสตร์ ขอบเขตองค์ความรู้ และการออกแบบหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา
ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศกำลังอยู่ในช่วงก่อรูปเป็นศาสตร์ โดยเริ่มมีวัตถุแห่งการศึกษา คำถามวิจัย และองค์ความรู้ที่มีลักษณะเฉพาะของตนเอง แม้องค์ความรู้ยังคงอาศัยทฤษฎีและระเบียบวิธีวิจัยจากภาษาศาสตร์ ภาษาศาสตร์ประยุกต์ การรับภาษาที่สอง ไทยศึกษา และศาสตร์การสอนภาษาเป็นฐานสำคัญ บทความเสนอให้นิยามศาสตร์ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศในฐานะศาสตร์สหวิทยาการ และเสนอกรอบองค์ความรู้หลัก 5 ด้าน ได้แก่ (1) ระบบภาษาไทยของผู้เรียนต่างชาติ (2) ข้อยากและกลไกการประมวลผลภาษาไทย (3) การใช้ภาษาไทยอย่างเหมาะสมทางสังคม (4) ภาษาไทยเพื่อการใช้งานจริงและการใช้ภาษาเชิงวิชาการ และ (5) การสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู้ภาษาไทย พร้อมทั้งเสนอกรอบการออกแบบหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาและวาระการวิจัยเพื่อสนับสนุนการพัฒนาศาสตร์
บทความนี้สรุปว่า หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาด้านภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศสามารถพัฒนาผู้เรียนจากผู้ใช้ภาษาไทยระดับสูงไปสู่ผู้วิเคราะห์ภาษาและผู้สร้างองค์ความรู้ พร้อมทั้งมีบทบาทสำคัญในการสร้างอัตลักษณ์ทางวิชาการ กำหนดทิศทางการวิจัย และสนับสนุนการพัฒนาศาสตร์ภาษาไทยในฐานะภาษาต่างประเทศอย่างยั่งยืน
References
Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for Quality Learning at University. Maidenhead, UK: Open University Press.
Canale, M., & Swain, M. (1980). Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing. Applied Linguistics, 1, 1-47.
http://dx.doi.org/10.1093/applin/I.1.1
Council of Europe. (2001). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment. Cambridge University Press.
Cummins, J. (1979). Cognitive/academic language proficiency, linguistic interdependence, the optimum age question and some other matters. Working Papers on Bilingualism, 19, 121–129.
Davies, A., & Elder, C. (2004). Applied linguistics: Subject to discipline. In A. Davies, & C. Elder (Eds.), The handbook of applied linguistics (pp. 1-9). Oxford: Basil Blackwell Publishers. doi:10.1002/9780470757000.ch
Dudley-Evans, T., & St. John, M. J. (1998). Developments in English for Specific Purposes: A Multi-Disciplinary Approach. Cambridge, UK: Cambridge University Press.
Freeman, D., & Johnson, K. E. (1998). Reconceptualizing the knowledge-base of language teacher education. TESOL Quarterly, 32(3), 397-417. https://doi.org/10.2307/3588114
Gass, S. M., & Selinker, L. (2008). Second language acquisition: An introductory course (3rd ed.). New York, NY: Routledge.
Krishnan, A. (2009). What are academic disciplines? Some observations on the disciplinarity vs. interdisciplinarity debate (NCRM Working Paper Series 03/09). University of Southampton, National Centre for Research Methods.
Selinker, L. (1972). Interlanguage. IRAL: International Review of Applied Linguistics in Language Teaching, 10, 209-231. https://doi.org/10.1515/iral.1972.10.1-4.209
Tomlinson, B. (2011) Introduction: Principles and Procedures of Materials Development. In: Tomlinson, B., Ed., Materials Development in Language Teaching, Cambridge University Press, 1-32.
VanPatten, B. (2004). Processing Instruction: Theory, Research, and Commentary. Lawrence Erlbaum.
Widdowson, H. G. (2000). On the limitations of linguistics applied. Applied Linguistics, 21(1), 3–25. https://doi.org/10.1093/applin/21.1.3
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of Thai as a Foreign Language (TFL)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Articles in this journal are copyrighted by the x may be read and used for academic purposes, such as teaching, research, or citation, with proper credit given to the author and the journal.use or modification of the articles is prohibited without permission.
statements expressed in the articles are solely the opinions of the authors.
authors are fully responsible for the content and accuracy of their articles.
other reuse or republication requires permission from the journal."
