การทำให้ภาวะความเป็นเหยื่อกลายเป็นเรื่องของเพศหญิง: การทบทวนแนวคิดเรื่องเพศภาวะ อำนาจ และการปรากฏร่างในวาทกรรมการค้ามนุษย์

บทคัดย่อ

วาทกรรมกระแสหลักเกี่ยวกับภาวะความเป็นเหยื่อในปัญหาการค้ามนุษย์ มักมุ่งเน้นไปที่ภาพตัวแทนของ "เหยื่อในอุดมคติ" (Ideal victim) ซึ่งภาพลักษณ์ดังกล่าวคือหญิงสาวจากกลุ่มประเทศซีกโลกใต้ (Global South) ผู้มีลักษณะสยบยอม ไร้ที่พึ่ง และอ่อนต่อโลก ซึ่งถูกบังคับให้เข้าสู่ขบวนการทาสกาม การทำให้ภาวะความเป็นเหยื่อกลายเป็นเรื่องของเพศหญิงเช่นนี้ (Feminization of victimhood) ส่งผลให้กลุ่มประชากรผู้ชายและเด็กชายที่ถูกค้ามนุษย์ ซึ่งมีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นกลับต้องถูกบดบังไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคแรงงานบังคับและการแสวงหาประโยชน์ในรูปแบบอื่น ๆ งานวิจัยชิ้นนี้ใช้การวิเคราะห์แนวคิดเชิงคุณภาพ (Qualitative conceptual analysis) โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดสตรีนิยมที่โดดเด่น 3 แนวคิด ได้แก่ ทฤษฎีการแสดงบทบาทเชิงโครงสร้างส่วนปลาย (Performativity) ของจูดิธ บัตเลอร์ (Judith Butler) การวิพากษ์แนวคิดหลังอาณานิคมว่าด้วยการทำให้เป็นเนื้อเดียวกัน (Homogenization) ของจันทรา ตัลปาเด โมฮันตี (Chandra Talpade Mohanty) และทฤษฎีอัตลักษณ์ทับซ้อนเชิงวิพากษ์ (Critical race intersectionality) ของคิมเบอร์เล ครินชอว์ (Kimberlé Crenshaw) เพื่อรื้อสร้างมิติทางเพศภาวะ ชาติพันธุ์ และโครงสร้างที่ซ่อนอยู่ในวาทกรรมการค้ามนุษย์ ข้อสรุปของงานวิจัยชิ้นนี้โต้แย้งว่า วาทกรรมกระแสหลักเกี่ยวกับภาวะความเป็นเหยื่อได้เข้ามาผลิตสร้างอัตบุคคลทางเพศภาวะ (Gendered subjects) ผ่านกระบวนการทางวาทกรรม ตอกย้ำทวิลักษณ์แบบปิตาธิปไตย (Patriarchal binaries) และสร้างความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างที่กีดกันพฤติกรรมการแสวงหาความช่วยเหลือของผู้ชายที่ตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ ผลการวิจัยเผยให้เห็นว่าวาทกรรมกระแสหลักดังกล่าวได้ตอกย้ำทวิลักษณ์แบบปิตาธิปไตยผ่านการแสดงบทบาท (Performatively) โดยผูกโยงความเป็นหญิงเข้ากับความเปราะบาง และผูกโยงความเป็นชายเข้ากับความแกร่งกร้าวไม่สะทกสะท้าน การสร้างความหมายผ่านกระบวนการทางวาทกรรมนี้ ได้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการรับรู้ตนเองของเหยื่อเพศชาย บีบให้พวกเขาต้องเก็บกดบาดแผลทางจิตใจไว้ภายใน และต้อง "แสดงออก" ถึงความเป็นชายตามขนบกระแสหลัก (Hegemonic masculinity) เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกตีตราทางสังคม ส่งผลให้ผู้รอดชีวิตเพศชายต้องเผชิญกับภาวะเมินเฉยของสถาบันที่มีรากเหง้าฝังลึก (Institutional blindness) ขาดแคลนทรัพยากรในการช่วยเหลืออย่างรุนแรง และต้องเผชิญกับอุปสรรคเชิงโครงสร้างในการเข้าถึงกระบวนการขอความช่วยเหลือ