บทบาทการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูต กรณีศึกษาหลวงปู่ดู่ พฺรหฺมปญฺโญ
คำสำคัญ:
การเผยแผ่, พระพุทธศาสนา, พระธรรมทูต, หลวงปู่ดู่ พฺรหฺมปญฺโญบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาชีวิตและบทบาทของหลวงปู่ดู่ในฐานะพระธรรมทูต 2. ศึกษาหลักการและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของหลวงปู่ดู่ และ 3. ศึกษาสัมฤทธิผลของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของท่าน โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) เก็บรวบรวมข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสารประวัติคำสอน บันทึกการบรรยาย ตลอดจนบทความวิชาการที่เกี่ยวข้อง และนำมาวิเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า หลวงปู่ดู่ พฺรหฺมปญฺโญ มีบทบาทโดดเด่นในฐานะพระธรรมทูตแนวปฏิบัติ ท่านมุ่งเน้นการเผยแผ่ธรรมด้วยการภาวนาเป็นแก่นกลาง และใช้ไตรสรณคมน์ (พุทธัง ธัมมัง สังฆัง) เป็นหลักในการฝึกสติ สมาธิ และปัญญา คำสอนของท่านเรียบง่ายแต่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงภายในอย่างลึกซึ้ง สะท้อนผ่านวิถีชีวิตและจริยวัตรอันงดงาม สัมฤทธิผลของการเผยแผ่ธรรมของหลวงปู่ดู่ ปรากฏใน 2 ระดับ ได้แก่ 1. ระดับปัจเจกบุคคล ผู้ใกล้ชิดหรือผู้ปฏิบัติตามคำสอนของท่านมีพัฒนาการด้านจิตใจ เช่น ความสงบ มีสติ และเป้าหมายชีวิตที่มั่นคง และ 2. ระดับสังคม คำสอนของท่านได้ขยายออกผ่านเครือข่ายศิษยานุศิษย์ สื่อสิ่งพิมพ์และดิจิทัล ส่งผลให้การเผยแผ่ยังคงดำรงอยู่แม้หลังจากมรณภาพแล้ว อันเป็นมรดกธรรมอันทรงคุณค่าสำหรับสังคมไทย
เอกสารอ้างอิง
พระครูโสภณธรรมวิจารณ์ และคณะ. (2559). รูปแบบการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตในจังหวัดอ่างทอง. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 5(1), 29-42.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2538). ไอ ที ภายใต้วัฒนธรรมแห่งปัญญา (ศาสนากับยุคโลกาภิวัตน์). สืบค้น 2 มกราคม 2567, จาก https://shorturl.asia/UK3MQ
พระมหาบัว ญาณสมฺปนฺโน. (2553). ประวัติท่านพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตเถระ (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือพระพุทธศาสนา.
พระเมธีธรรมภรณ์ (ประยูร ธมมฺจิตฺโต). (2539). พระพุทธศาสนาในยุคโลกาภิวัตน์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระอธิการสุรศักดิ์ สุขุมาโล (คงเมือง) และพระมหาสุนันท์ สุนนฺโท. (2561). เทศนาวิธีเพื่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(2-2), 195-207.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564). พุทธวิธีการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 26). สืบค้น 15 มกราคม 2567, จาก https://www.watnyanaves.net/th/book_detail/313
Bandura. A. (1977). Social Learning Theory. New Jersey: Prentice Hall.
Campbell, H. A. (2013). Digital Religion: Understanding Religious Practice in New Media Worlds. New York: Routledge.
Dewey, J. (1916). Democracy and Education: An Introduction to The Philosophy of Education. New York: Macmillan.
Nguyen, H. H. (2022). Some Ethical Values in Buddhist Philosophy. International Journal of Education Humanities and Social Science, 5(4), 94-99.
Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The Knowledge-Creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation. New York: Oxford University Press.
Shukla, S. (2019). Buddhist Ethics: Some Reflections. Pracya Journal, 11(1), 86-95.
Stark, R. & Finke, R. (2000). Acts of Faith: Explaining The Human Side of Religion. Berkeley: University of California Press.
