การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยขององค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
การบูรณาการ, หลักภาวนา 4, คุณภาพชีวิตผู้สูงวัย, องค์การบริหารส่วนตำบลบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ 3. นำเสนอกระบวนการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยตามหลักพุทธบูรณาการในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระเบียบวิธีวิจัยเป็นแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล อำเภอพระนครศรีอยุธยา 389 คน สุ่มแบบชั้นภูมิ เครื่องมือ คือ แบบสอบถามที่ความเชื่อมั่น 0.913 สถิติใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการถดถอยพหุคูณ และการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือ ผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบล นักวิชาการด้านรัฐประศาสนศาสตร์และพระพุทธศาสนา และประชาชน จำนวน 18 คน เครื่องมือ
ที่ใช้ในการวิจัย คือ การสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันคุณภาพชีวิตผู้สูงวัย ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2. การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยทุกด้าน สามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยาได้ร้อยละ 63.3 และหลักภาวนา 4 ทุกด้าน สามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงวัย ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้ร้อยละ 78 และ 3. กระบวนการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยตามหลักพุทธบูรณาการ ประกอบด้วย 3.1 กิจกรรมการส่งเสริมคุณภาพชีวิต 7 กิจกรรม ได้แก่ 1. กิจกรรมสร้างรายได้ 2. กิจกรรมการมีส่วนร่วมทางสังคม 3. กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ 4. กิจกรรมนันทนาการ 5. กิจกรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิต 6. กิจกรรมจิตอาสา และ 7. กิจกรรมดูแลสิ่งแวดล้อม และ 3.2 การนำหลักภาวนา 4 มาประยุกต์ใช้ ได้แก่ ด้านกายภาวนา ส่งเสริมสุขภาพ ด้านศีลภาวนา ส่งเสริมศีลธรรมจริยธรรม ด้านจิตตภาวนา ส่งเสริมความสงบทางใจ ด้านปัญญาภาวนา ส่งเสริมการเรียนรู้และความเข้าใจในชีวิต
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลประชากร. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2567 จาก https://shorturl.asia/OCWkx.
เซียมน้อย อโณทัยไพบูลย์. (2566). การพัฒนาผู้สูงอายุและสิทธิผู้สูงอายุที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในอำเภอขามทะเลสอ จังหวัดนครราชสีมา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(9), 281-293.
ฐากูร หอมกลิ่น. (2562). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลท่ายาง อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย, 14(49), 85-93.
ณฐนนท์ ทวีสิน และคณะ. (2566). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาเขตเทศบาลเมืองมาบตาพุด อำเภอเมือง จังหวัดระยอง. Procedia of Multidisciplinary Research, 1(10), 1-12.
ณิชาพัฒน์ คำดี. (2567). การบูรณาการหลักพุทธจริยธรรมเพื่อส่งเสริมการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(4), 123-135.
ทัศมาวดี ฉากภาพ และคณะ. (2564). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(2), 226-239.
นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อินทรสาด. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (รายงานผลการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ.
ประจวบ แหลมหลัก. (2561). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุตำบลจำป่าหวาย อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 19(1), 97–107.
ประยงค์ จันทร์แดง. (2561). การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามแนวศาสนา. กรุงเทพฯ: โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์.
ปาริชาติ เปรมวิชัย และคณะ. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของตัวแทนประกันชีวิตในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(2), 142–154.
พีระ อุดมกิจสกุล และคณะ. (2567). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของบริษัทไปรษณีย์ไทย ดิสทริบิวชั่น จำกัด. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(1), 194–206.
เพชรธยา แป้นวงษา และคณะ. (2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในชนบท จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 15(2), 41-56.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ฤทธิชัย ชาแสน. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 19(87), 161-173.
สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (2567). ยุทธศาสตร์และแนวทางการพัฒนา. สืบค้น 20 พฤศจิกายน 2567 จาก https://www.ayutthayalocal.go.th/frontpage.
องค์การบริหารส่วนตำบลลุมพลี. (2567). ยุทธศาสตร์. สืบค้นเมื่อ 10 พฤศจิกายน 2567 จาก https://www.lumplee.go.th/vision.
อรวรรณ ทองหล่อเลิศ และคณะ. (2568). การพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุและสวัสดิการผู้สูงอายุที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในจังหวัดอุทัยธานี. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(11), 77-89.
Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
World Health Organization. (1996). WHOQOL-BREF: Introduction, administration, scoring and generic version of the assessment. Geneva, Switzerland: World Health Organization.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.
