การพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้แต่ง

  • พระปิยะ ภูษาแก้ว คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระอุดมสิทธินายก (กำพล มาลัย) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การเผยแผ่, พระพุทธศาสนา, แผนปฏิรูป

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพทั่วไปในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 3. นำเสนอการพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 รูปหรือคน และการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลจากพระสงฆ์ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 369 รูป วิเคราะห์ข้อมูลหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์การถดถอย และสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูปหรือคน และใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา สรุปเป็นความเรียง

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ประกอบด้วย 1.1 จุดแข็ง พบว่า เจ้าคณะจังหวัดเป็นประธานด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนามีการกำหนดนโยบาย วางแผน และประสานงานการเผยแผ่ธรรมะ 1.2 จุดอ่อน พบว่า พระสงฆ์บางรูปยังไม่เข้าใจในกระบวนการปฏิรูปกิจการพุทธศาสนา 1.3 โอกาส ประชาชนมีความศรัทธาเลื่อมใส และ 1.4 อุปสรรค พบว่า สื่อภาพลบเกี่ยวกับพระสงฆ์ทำลายศรัทธาของประชาชน 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า ระดับการสื่อสาร S M C R และวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเทศนาวิธี 4 ส ภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด และ ส่งผลต่อการพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนา 4 ด้าน (Y) จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้ และ 3. การพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาตามแผนปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาของคณะสงฆ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า 3.1 คณะสงฆ์สร้างศาสนทายาทที่เหมาะสม มีการมอบหมายงานที่มีประสิทธิภาพให้มีผู้รับผิดชอบทำหน้าที่ตามที่รับมอบหมาย 3.2 มีความสามัคคีที่ดี นำนโยบายการปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาไปใช้ในการบริหารจัดการวัด 3.3 มีช่องทางในการให้พุทธศาสนิกชนแสดงความคิดเห็นต่อการปฏิบัติการเผยแผ่พระพุทธศาสนา และ 3.4 เตรียมความพร้อมในด้านงบประมาณในการพัฒนาโครงการ

เอกสารอ้างอิง

พระครูปลัดมหาเถรานุวัตร (ศรัณภิรมย์ กิตฺติธโร) และคณะ. (2562). รูปแบบการพัฒนาการบริหารจัดการสภาพระนักเผยแผ่จังหวัดเพชรบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(3), 86–95.

พระครูวิเทศกัลยาณธรรม (ฐิติกร กลฺยาณธมฺโม) และคณะ. (2565). การพัฒนาการแผ่พระพุทธศาสนาของวัดไทยในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(3), 239–251.

พระครูวิสุทธิสีลาภิวัฒน์ (เมธาภิวัฒน์ ฐิติโก) และคณะ. (2563). การขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตร์การปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาการปกครองของคณะสงฆ์จังหวัดสระบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1), 69–81.

พระครูสุธรรมธีรานุยุต (ธีรศักดิ์ ธมมธีโร) และคณะ. (2567). รูปแบบการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระธรรมทูตในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 7(4), 53–64.

พระธงชัย ธมฺมวโร และคณะ. (2563). การขับเคลื่อนการปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์จังหวัดชัยนาท. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(2), 179–192.

พระมหาณรงค์ มหาปญฺโญ, (2561). รูปแบบการจัดการการสื่อสารเพื่อพัฒนาการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสงฆ์ในจังหวัดนครปฐม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(4), 109–122.

สุรพศ ทวีศักดิ์. (2553). การใช้กลไกของรัฐในการเผยแผ่ศีลธรรมทางศาสนา. สืบค้นเมื่อ 14 พฤษภาคม 2568 จาก https://prachatai.com/journal/2010/05/29440/.

เสฐียร พันธรังสี. (2516). ศาสนาเปรียบเทียบ (พิมพ์ครั้งที่3). กรุงเทพฯ: ผดุงวิทยาการพิมพ์.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

25-06-2026