การพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้แต่ง

  • พระธนญชัย ธนะสะสมทรัพย์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระอุดมสิทธินายก (กำพล มาลัย) คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การพัฒนาศักยภาพ, การปฏิบัติงาน, พระสังฆาธิการ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพทั่วไปในการพัฒนาศักยภาพ 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาศักยภาพ และ 3. นำเสนอแนวทางการพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 รูปหรือคน และการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลจากพระสงฆ์ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 369 รูป วิเคราะห์ข้อมูลหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์การถดถอย และสนทนากลุ่มเฉพาะกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูปหรือคน และใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา สรุปเป็นความเรียง

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปในการพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า 1.1 ด้านจุดแข็ง มีการอบรมวางแผนประชุมและปฏิบัติงานตามแผน 1.2 จุดอ่อน ยังขาดผู้สืบทอดการศึกษา และขาดงบประมาณในการพัฒนาศักยภาพ 1.3 ด้านโอกาส มีการจัดการศึกษาที่ดีคือมหาวิทยาลัยสงฆ์ ยังมีประชาชนที่ศรัทธาเลื่อมใส และ 1.4 อุปสรรค การทำบัญชีเป็นอุปสรรคและปัญหาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า 2.1 ระดับการพัฒนาศักยภาพตามทฤษฎีของเนดเลอร์ (Nadler) และระดับหลักไตรสิกขา ภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด ส่งผลต่อการพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (Y) จึงยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้ และ 3. การพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานของพระสังฆาธิการในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา 3.1 ด้านความรู้ มีแนวทางในการหาผู้สืบทอดการศึกษาโดยให้มีความรู้ธรรมวินัย 3.2 ด้านทักษะ พระสังฆาธิการต้องได้รับการฝึกอบรม อย่างสม่ำเสมอ 3.3 ด้านมโนทัศน์ในตน ทำงานร่วมกับ มจร มีมโนทัศน์ในตนในเรื่องของการทำสมาธิ 3.4 ด้านคุณลักษณะ ส่งเสริมให้มีอบรมอาจาระและศีล และ 3.5 ด้านแรงจูงใจ พบว่า  มีการถวายค่าตอบแทน ค่าพาหนะหรือนิตยภัตพระสังฆาธิการ

เอกสารอ้างอิง

พระครูภาวนาปัจจันตเขต (เสรี ธมฺมานนฺโท). (2567). การพัฒนาการบริหารจัดการสำนักปฏิบัติธรรมของวัดในจังหวัดตราด. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(6), 396–410.

พระครูวิโรจน์อินทคุณ (เอกชัย อินฺทโชโต). (2562). การพัฒนาสมรรถนะเจ้าอาวาสตามหลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการงานกิจการคณะสงฆ์ในจังหวัดจันทบุรี (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสังฆรักษ์ปัญญาพล ปญฺญาพโล (มีชูนึก). (2561). กลไกการพัฒนาศักยภาพในการปฏิบัติงานของพระวินยาธิการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสุทิน อธิปญฺโญ และคณะ. (2564). รูปแบบการพัฒนาศักยภาพพระอุปัชฌาย์ของคณะสงฆ์ในจังหวัดชลบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 10(3), 198–209.

ไพบูลย์ เสียงก้อง. (2544). หลักการบริหารงานในวัด. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรมการศาสนา.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุรพล สุยะพรหม และคณะ. (2555). พื้นฐานทางการจัดการ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

25-06-2026