การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ของชุมชนในจังหวัดอุทัยธานี
คำสำคัญ:
หลักพุทธธรรม, การมีส่วนร่วม, การป้องกันอาชญากรรมออนไลน์บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ และ 3. นำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ของชุมชนในจังหวัดอุทัยธานี ทำการวิจัยทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ประชากร คือ ประชาชนในอำเภอเมืองอุทัยธานี มีขนาดของตัวอย่าง เท่ากับ 399 คน ตามสูตรของทาโร่ ยามาเน่ สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 18 รูปหรือคน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.988 และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 399 คน สัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 18 รูปหรือคน และการสนทนากลุ่มเฉพาะเพื่อยืนยันองค์ความรู้ใหม่ จำนวน 10 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน
ผลการวิจัยพบว่า 1. การมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เรียงลำดับดังนี้ การให้ข้อมูลข่าวสาร การปรึกษาหารือ การสร้างความร่วมมือ การเข้ามามีบทบาท และการเสริมอำนาจประชาชน ตามลำดับ 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ของชุมชนในจังหวัดอุทัยธานี พบว่า การปฏิบัติงานภาครัฐส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ ประกอบด้วย การสื่อสารและเชื่อมต่อกับประชาชนการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับประชาชน การจัดการข้อมูลสำหรับประชาชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และหลักอปริหานิยธรรม 7 ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ 4 ด้าน ประกอบด้วย ให้การดูแลเอาใจใส่แก่ผู้มาเยือน การให้ความเคารพและรับฟังความคิดเห็นของผู้ใหญ่ การไม่ตั้งกฎระเบียบตามที่ขัดต่อระเบียบเดิม เคารพสิทธิมนุษยชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และ 0.05 ตามลำดับ และ 3. การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ของชุมชนในจังหวัดอุทัยธานี คือ นำหลักอปริหานิยธรรม 7 เข้ามาบูรณาการประยุกต์เพื่อเป็นการส่งเสริมการมีส่วนร่วม นอกจากนั้นยังนำการปฏิบัติงานภาครัฐมาเป็นพื้นฐานในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันอาชญากรรมออนไลน์ของชุมชนอีกด้านหนึ่ง
เอกสารอ้างอิง
กองสารนิเทศ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2569). ศูนย์ต่อต้านการฉ้อโกงออนไลน์ (ACSC) เปิดสถิติ 4 เดือนแรกปี69 ยอดคดีโกงเริ่มลดหลังบังคับใช้กฎหมายเข้ม แต่ภัยเทคนิคขั้นสูงยังน่าห่วงเตือน ‘หลอกลงทุน’ แชมป์ความเสียหาย-SME ระวังการเรียกค่าไถ่ข้อมูล. สืบค้นเมื่อ 14 พฤษภาคม 2569 จาก https://saranitet.police.go.th/commanders-mission/crime-prevention-and-suppression_10052026_62701/.
จังหวัดอุทัยธานี. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดอุทัยธานี พ.ศ. 2566–2570. สืบค้นเมื่อ 14 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.uthaithani.go.th/2025/wp-content/uploads/2025/09/Plan66-70update2568.pdf.
ทักษิณ ประชามอญ และคณะ. (2562). รูปแบบการบริหารงานแบบมีส่วนร่วมตามหลักพุทธธรรมขององค์การบริหารส่วนจังหวัดในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 8(1), 96–109.
ธีระ กุลสวัสดิ์. (2567). “อาชญากรรมไซเบอร์: ศึกษากรณีการหลอกให้ลงทุน” (รายงานผลการวิจัย). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 27). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระสุระ ญาณธโร (จันทึก) และคณะ. (2560). รูปแบบการบริหารงานแบบมีส่วนร่วมตามหลักอปริหานิยธรรมของเทศบาลตำบลในจังหวัดสุรินทร์. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2-05), 205–218.
พัชร์ศศิ เรืองมณีญาต์ และคณะ. (2566). การพัฒนาการจัดการท่องเที่ยวในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก โดยการประยุกต์ตามหลักคำสอนทางพระพุทธศาสนา. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(6), 26–38.
วิศิษฎ์สร เอกกิตตินันท์ และคณะ. (2563). การพัฒนาการนำฐานข้อมูลขนาดใหญ่มาปรับใช้เพื่อการเพิ่มประสิทธิผลการปฏิบัติงานของกรมทางหลวง. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(4), 53–63.
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2568). แผนปฏิบัติราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ประจำปีงบประมาณ 2568. สืบค้นเมื่อ 5 สิงหาคม 2568 จาก https://www.royalthaipolice.go.th/downloads/plan2568.pdf.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานี. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566 - 2570) ขององค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานี. สืบค้นเมื่อ 14 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.uthaipao.go.th/home/wp-content/uploads/2021/12/local-development-plan-2566-2570.pdf.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). New York: Harper & Row.
