รำเกราะโปง : การวิเคราะห์นาฏยลักษณ์และการสื่อความหมาย

บทคัดย่อ

รำเกราะโปงเป็นการแสดงพื้นบ้านของจังหวัดสุโขทัยที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สะท้อนรากฐานจากวิถีชีวิตเกษตรกรรมของชาวบ้านภาคกลาง โดยเฉพาะกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเพาะปลูก เช่น การขุดดิน หว่านเมล็ด และเก็บเกี่ยว เสียงเกราะโปงซึ่งเกิดจากการตีไม้ทำหน้าที่เป็นจังหวะหลักในการรำ และในอดีตยังเป็นเครื่องมือสื่อสารสำคัญของชุมชน ใช้ในการเรียกประชุมหรือแจ้งข่าวสาร จึงถือเป็นสัญลักษณ์ที่เชื่อมโยงศิลปะกับชีวิตประจำวันอย่างลึกซึ้ง การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาและองค์ประกอบของการรำเกราะโปงจังหวัดสุโขทัย อันประกอบด้วยผู้แสดงเครื่องแต่งกาย ดนตรี อุปกรณ์ และท่ารำที่ถ่ายทอดค่านิยมและอัตลักษณ์ของชุมชนเกษตรกรรม นอกจากนี้ยังมุ่งวิเคราะห์บทบาทของรำเกราะโปงในฐานะเครื่องมือสื่อสารเชิงวัฒนธรรมและมรดกภูมิปัญญาที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ วิธีดำเนินงานวิจัย ครอบคลุมตั้งแต่เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 โดยอาศัยการศึกษาเอกสาร ตำรา บทความและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์การสังเกตการณ์ในพื้นที่จริง และการฝึกปฏิบัติร่วมกับคณะการแสดงท้องถิ่น เพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงประจักษ์และสร้างความเข้าใจที่รอบด้าน ผลการวิจัย พบว่า การรำเกราะโปงมิได้เป็นเพียงการแสดงเพื่อความบันเทิง แต่ยังมีบทบาทสำคัญในเชิงสังคมและศิลปะ เสียงตีเกราะสื่อถึงความหนักแน่น ความตั้งใจและการร่วมแรงร่วมใจของผู้คนในชุมชน ขณะที่องค์ประกอบการรำสะท้อนคุณค่าด้านความขยันหมั่นเพียร ความสามัคคี และความผูกพันกับธรรมชาติอย่างแนบแน่น การรำเกราะโปงจึงเป็นทั้ง มรดกทางวัฒนธรรมและเครื่องมือสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่คนรุ่นใหม่ อีกทั้งยังสามารถต่อยอดในกิจกรรมการเรียนรู้ การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และการสร้างอัตลักษณ์ชุมชนได้อย่างยั่งยืน