“คุยกะก๊ะห์” กระบวนทัศน์ของกลุ่มสตรีมุสลิมผ่านรอยเย็บสู่งานศิลปะสร้างสรรค์

บทคัดย่อ

“ก๊ะห์” เป็นคำเรียกที่คุ้นเคยและได้ยินมาตั้งแต่เด็กในสังคมมุสลิม โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กผู้หญิงที่นับถือศาสนาอิสลาม ซึ่งมักถูกเรียกด้วยคำนำหน้าว่า “ก๊ะ” (Kakah) คำนี้ไม่เพียงแต่เป็นสัญลักษณ์ของการเรียกชื่อเท่านั้น แต่ยังสะท้อนเส้นทางวิถีชีวิตของสตรีมุสลิมที่อยู่ภายใต้บริบทของศาสนาและความเชื่อทางสังคม บทความนี้มุ่งเน้นศึกษากระบวนทัศน์ของกลุ่มสตรีมุสลิมที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย โดยเฉพาะบทบาทที่ถูกกำหนดตามระบบคิดและความเชื่อที่ส่งผลต่อชีวิตประจำวันของพวกเธอ ทั้งในด้านสังคมวัฒนธรรม และศิลปะ การศึกษานี้ใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Participatory Action Research) ผ่านกิจกรรม สร้างสรรค์ที่มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นการสนทนา และการลงมือทำงานศิลปะ โดยมีผู้เข้าร่วมการวิจัยจำนวน 23 คน ซึ่งเป็นสตรีมุสลิมจากชุมชนต่าง ๆ การวิจัยดำเนินการผ่านขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ 1) การกำหนดประชากรและกลุ่มตัวอย่าง 2) การเลือกใช้เครื่องมือวิจัย เช่น การสัมภาษณ์ การสังเกต และการจัดเวิร์กชอปเชิงสร้างสรรค์ 3) การเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ผลผ่านกิจกรรม “KAKAH” ที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมสะท้อนมุมมองของตนเองเกี่ยวกับบทบาทของสตรีในสังคมผ่านกระบวนการเย็บปักถักร้อยและศิลปะพื้นถิ่น ซึ่งเป็นภาษาของการสื่อสารทางวัฒนธรรมที่ทรงพลัง

ผลการศึกษาพบว่า การเปิดพื้นที่ปลอดภัยในการพูดคุยและสร้างสรรค์ผลงานศิลปะช่วยให้กลุ่มสตรีมุสลิมสามารถสะท้อนเรื่องราวชีวิตและมุมมองทางสังคมของตนเองได้อย่างลึกซึ้ง ตลอดจนช่วยสร้างการตระหนักรู้ถึงบทบาทและคุณค่าของพวกเธอในบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป นอกจากนี้ ศิลปะยังทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการสร้างดุลยภาพระหว่างวัฒนธรรมดั้งเดิมและความคิดร่วมสมัย อันนำไปสู่การพัฒนาแนวทางการดำเนินชีวิตที่ยืดหยุ่นและสอดคล้องกับอัตลักษณ์ของสตรีมุสลิมในปัจจุบัน ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงไม่เพียงแต่เป็นการศึกษาการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์ของสตรีมุสลิม แต่ยังเป็นแนวทางในการสร้างสรรค์พื้นที่แห่งการสื่อสารผ่านศิลปะ ซึ่งสามารถนำไปปรับใช้กับบริบทอื่น ๆ เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการกำหนดบทบาทและความหมายของชีวิตผู้หญิงในสังคมมุสลิมยุคใหม่