ความสำคัญของการรบตัวละครพลายชุมพล ในละครเรื่องขุนช้างขุนแผนของกรมศิลปากร

บทคัดย่อ

     บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสำคัญของการรบในละครเรื่องขุนช้างขุนแผนของกรมศิลปากรด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยได้วิเคราะห์ข้อมูลจากการศึกษาค้นคว้าข้อมูลเอกสาร ตำรา บทละคร การลงภาคสนามสัมภาษณ์เชิงลึก สังเกตการณ์ และฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง โดยได้รับการถ่ายทอดกระบวนท่ารบของตัวละครพลายชุมพลจากอาจารย์พัชรา บัวทอง ข้าราชการบำนาญ สำนักการสังคีต กรมศิลปากร ซึ่งเป็นสายสืบทอดของท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี โดยเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือการสัมภาษณ์ชนิดไม่มีโครงสร้าง และการสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วม

     ผลการวิจัย พบว่าในการศึกษาความสำคัญของการรบตัวละครพลายชุมพล การรบมีบทบาทสำคัญทั้ง 4 ด้าน คือ 1. การสร้างความสนุกสนานและเร้าใจแก่ผู้ชม 2. แสดงทักษะความสามารถของผู้แสดงในเชิงรบ 3. เกิดรสให้แก่ผู้ชม และ4. สะท้อนพัฒนาการของตัวละครพลายชุมพล และยังสะท้อนถึงปัจจัยที่เอื้อให้เกิดความสำคัญของการรบตัวละครพลายชุมพล โดยวิเคราะห์จากภูมิหลังของตัวละคร การศึกษาเล่าเรียน และความสามารถ ตัวละครพลายชุมพลจึงมีเอกลักษณ์ความสำคัญในการรบที่โดดเด่นเฉพาะตัว ซึ่งมีลักษณะด้านการรบ 2 ประเภท ดังนี้ 1. ด้านคาถาอาคม พลายชุมพลมีความเชี่ยวชาญในด้านคาถาอาคมที่ได้ร่ำเรียนมาจากสมภารเฒ่า วัดกระพังทอง ซึ่งสามารถในการใช้คาถาอาคมในการรบกับคู่ต่อสู้ของตัวละครพลายชุมพล ประกอบด้วย คาถาอาคมใช้น้ำดับไฟของพระไวย คาถาอาคมปลุกสาตราให้มีพลังพิเศษเหนือธรรมชาติ คาถาอาคมรำลึกชาติของศัตรู คาถาอาคมเสกข้าวสารเสกน้ำ และคาถาอาคมแปลงตัวเป็นสัตว์ 2. ด้านการรบด้วยอาวุธและการต่อสู้ตัวละครพลายชุมพลมีความเชี่ยวชาญในการใช้อาวุธและคล่องแคล่วว่องไว ซึ่งความสามารถในการใช้อาวุธกับคู่ต่อสู้ ประกอบด้วย ความสามารถในการใช้หอก ความสามารถในการใช้ดาบ ความสามารถในการใช้มีดและความสามารถในการต่อสู้ด้วยมือเปล่า บทความวิจัยนี้ช่วยเพิ่มพูนความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับความสำคัญของการรบในบริบททางประวัติศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรม อันจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการศึกษาทางด้านนาฏศิลป์