ศักยภาพในการจัดการการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของตลาดน้ำคลองบางหลวง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • สุเนตร ทวีถาวรสวัสดิ์ สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
  • อนุชัย ถนอมสินรัตน์ สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
  • เสาวลักษณ์ นวลพันธุ์ สาขาสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

คำสำคัญ:

ศักยภาพ, การจัดการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม, ตลาดน้ำคลองบางหลวง

บทคัดย่อ

     งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาบริบทชุมชนของตลาดน้ำคลองบางหลวง 2) ประเมินศักยภาพในการจัดการการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ตลาดน้ำคลองบางหลวง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้เครื่องมือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างสัมภาษณ์กับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ประธานชุมชน นักท่องเที่ยว และผู้ประกอบการ รวมทั้งสิ้น 10 คน ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis) และนำมาประเมินศักยภาพด้วยวิธี SWOT Analysis

     ผลงานวิจัยพบว่า 1) จากการศึกษาบริบทของตลาดน้ำคลองบางหลวงเป็นชุมชนเก่าแก่ริมน้ำที่เคยเป็นเส้นทางสัญจรทางน้ำของขุนนางและข้าราชการในสมัยกรุงธนบุรีที่ปัจจุบันยังคงรักษาเอกลักษณ์ของพื้นที่และยังดำรงวิถีชีวิตของคนริมคลอง ทำให้เกิดการพื้นฟูและพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมด้วยการมีส่วนร่วมของผู้คนในชุมชนโดยมีเอกลักษณ์ของตลาดน้ำคือการแสดงหุ่นละครเล็ก 2) จากการศึกษาศักยภาพของการท่องเที่ยวพบว่า จุดแข็งคือเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ บรรยากาศริมน้ำ ศิลปะและหัตถกรรมพื้นบ้าน และการมีส่วนร่วมของชุมชน จุดอ่อนคือเข้าถึงชุมชน ขนาดของพื้นที่ ประชาสัมพันธ์ การตลาด และการบริการด้านสาธารณูปโภค โอกาส คือ การสนับสนุนจากภาครัฐและเอกชน กระแสการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม การตลาดออนไลน์ และมีนักออกแบบและศิลปินรุ่นใหม่ในชุมชนอุปสรรค คือ ผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจ มลภาวะและการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมนักท่องเที่ยวรุ่นใหม่ แรงงานในชุมชนลดลง

     ดังนั้นควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนให้ความรู้และการจัดการการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการตลาดแก่ผู้ประกอบการและคนในชุมชน มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้รองรับการบริการท่องเที่ยว มีป้ายสื่อความหมายดิจิทัลเพื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวและสร้างความตระหนักด้านสิ่งแวดล้อมให้นักท่องเที่ยวอนุรักษ์แหล่งน้ำเพื่อให้เกิดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กฤตพร ห้าวเจริญ. (2555). กระบวนการเกิดและการเปลี่ยนแปลงของตลาดชุมชนริมน้ำบริเวณลุ่มน้ำท่าจีน. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].

กันทิมา จินโต. (2550). ศักยภาพของชุมชนย่านคลองดำเนินสะดวกในการจัดการการท่องเที่ยวแบบสัมผัสวัฒนธรรมชนบท (Home stay). [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

เชียง เภาชิต, วิทูร แจ่มจำรัส และสุพรรษา เทียมประสิทธิ์. (2564). ศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและผลกระทบการท่องเที่ยวที่มีต่อชุมชนตลาดน้ำคลองบางหลวง ธนบุรี กรุงเทพมหานคร. ว.สุทธิปริทัศน์. 35(4), 159–176.

ธฤษวรรณ มาตกุล. (2556). แรงจูงใจของนักท่องเที่ยวชาวไทยเชื่อมโยงสู่เชิงวัฒนธรรมอีสานกรณีศึกษาวัดศิลาอาสน์ (ภูพระ) จังหวัดชัยภูมิ. [การศึกษาอิสระระดับปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].

ภาสกร จวนสาง. (2563). การประเมินศักยภาพของชุมชนในการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศและวัฒนธรรม กรณีศึกษา ชุมชนบ้านท่าล้ง จังหวัดอุบลราชธานีและชุมชนบ้านท่าวัด จังหวัดสกลนคร. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

ราชบัณฑิตยสถาน. (2525). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. สำนักพิมพ์อักษรเจริญทัศน์.

วิภา ศรีระทุ. (2551). ศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศในอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์. [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].

สุเนตร ทวีถาวรสวัสดิ์, อนุชัย ถนอมสินรัตน และพีรดนย์ ศรีบุญเพ็ง. (2565). ศักยภาพของชุมชนในการจัดการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมกรณีศึกษา: ตลาดน้ำสองคลองวัดตลิ่งชัน เขตตลิ่งชัน. ว.ทีทัศน์วัฒนธรรม. 22(2), 92-110.

สันติ น้อยปาน และคณะ. (2550). การศึกษาศักยภาพการท่องเที่ยวในหมู่บ้านช้างในพื้นที่กลุ่มจังหวัดอีสานตอนใต้เพื่อการเชื่อมโยงสู่การท่องเที่ยวแบบอื่น ๆ. มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์.

อุดม เชยกีวงศ์. (2552). ตลาดน้ำ. ภูมิปัญญาสร้างสรรค์.

Richard, G. (1996). Cultural Tourism in Europe. CABI.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-16

รูปแบบการอ้างอิง

ทวีถาวรสวัสดิ์ ส., ถนอมสินรัตน์ อ. ., & นวลพันธุ์ เ. . (2026). ศักยภาพในการจัดการการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของตลาดน้ำคลองบางหลวง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร. วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม, 25(2), 118–139. สืบค้น จาก https://so18.tci-thaijo.org/index.php/Art_and_Culture_BSRU/article/view/2803