มันพร้าวเขาขาว : กระบวนการสืบทอดองค์ความรู้การทำมันพร้าวในครัวเรือน กรณีศึกษา ครอบครัวเยาวภา คำแหง ชุมชนบ้านเขาขาว หมู่ที่ 1 ตำบลเขาขาว อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาในการสืบทอดทำมันพร้าวในครัวเรือน และกระบวนการสืบทอดองค์ความรู้การทำมันพร้าวในครัวเรือน กรณีศึกษาครอบครัวเยาวภา คำแหง ชุมชนบ้านเขาขาว หมู่ที่ 1 ตำบลเขาขาว อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผลการวิจัยพบว่าสภาพปัญหาในการสืบทอดการทำมันพร้าวในครัวเรือน ปัญหาการปรับตัวเรียนรู้และสืบทอดสู่คนรุ่นใหม่ เนื่องจากคนรุ่นใหม่ไม่สนใจเรียนรู้และสืบทอดอาชีพนี้ เพราะมองว่าเป็นงานหนัก รายได้ไม่แน่นอน และมีความเสี่ยงในการลงทุนสูง ปัญหาและอุปสรรคในการจัดทำการผลิต เผชิญกับข้อจำกัดหลายประการ โดยเฉพาะการขาดแรงงานที่มีทักษะในการผลิต ทำให้กระบวนการผลิตใช้เวลานานและไม่สามารถเพิ่มปริมาณการผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปัญหาและอุปสรรค ในการจำหน่าย แม้ว่ามันพร้าวจะเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีศักยภาพในตลาด แต่ยังคงประสบปัญหาด้านการจำหน่าย ช่องทางการตลาดที่จำกัดทำให้ผู้ผลิตสามารถจำหน่ายสินค้าได้เพียงในระดับท้องถิ่น ปัญหาการถ่ายทอดวิธีการทำมันพร้าว คงใช้วิธีดั้งเดิมเป็นหลัก โดยอาศัยการเรียนรู้จากครอบครัวและชุมชนผ่านการฝึกปฏิบัติจริง ทำให้คนรุ่นใหม่ที่ไม่มีพื้นฐานอาจรู้สึกว่ายากและไม่สามารถเรียนรู้ได้ด้วยตัวเอง กระบวนการสืบทอดองค์ความรู้การทำมันพร้าวในครัวเรือน กระบวนการสืบทอดองค์ความรู้ เริ่มจากการเรียนรู้ภายในครอบครัว โดยเด็กและเยาวชนมักได้สัมผัสกับการทำมันพร้าวตั้งแต่ยังเล็ก ผ่านการช่วยงานพื้นฐาน กระบวนการเรียนรู้พัฒนาศักยภาพชุมชนในการทำมันพร้าวต้องอาศัย การเรียนรู้ที่เป็นระบบ โดยเริ่มจากการเรียนรู้ผ่านผู้ที่มีประสบการณ์และการฝึกอบรมภายในชุมชน