ความเชื่อของชุมชนบ้านเสมาที่มีต่อพระอิศระชัย (พระลาก) วัดพัทธเสมา หมู่ที่ 6 ตำบลท่าดี อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช

ผู้แต่ง

  • วรินทร สกุลรัตน์ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • จิตติมา ดำรงวัฒนะ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • สุธิรา ชัยรักษา เงินถาวร มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • บุญยิ่ง ประทุม มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • ชวนะ ทองนุ่น มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • เจียร ชูหนู มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • สุชาติ มสันต์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช ประเทศไทย
  • จรวยพร เหมรังษี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ความเชื่อ, พระอิศระชัย (พระลาก), วัดพัทธเสมา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประวัติความเป็นมาของตำนานพระอิศระชัย (พระลาก) วัดพัทธเสมา และ 2) ศึกษาความเชื่อความศรัทธาในพระลากพระอิศระชัย (พระลาก) และ 3) เพื่อศึกษาพิธีกรรมและการแก้บน วัดพัทธเสมา หมู่ที่ 6 ตำบลท่าดี อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ข้อมูลสำคัญ ผู้ที่เกี่ยวข้อง จำนวน 2 คน และ ผู้นำชุมชน จำนวน 3 คน รวม 5 คน เครื่องมือรวบรวมข้อมูล การสัมภาษณ์แบบโครงสร้างเป็นสัมภาษณ์โดยใช้แบบสัมภาษณ์ รวมถึงการสังเกตการณ์ในงานประเพณีลากพระ การวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อหาข้อเท็จกับข้อมูล และนำข้อมูลที่เป็นจริงมาวิเคราะห์เชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) ประวัติความเป็นมาของพระอิศระชัย (พระลาก) พบว่า พระพุทธรูปองค์นี้มีเรื่องเล่าว่า มีอยู่ด้วยกัน 7 องค์ เป็นพระที่ถูกสร้างขึ้นโดยพระเจ้าแผ่นดินครั้งสมัยอยุธยา แล้วอัญเชิญไปยังหัวเมืองต่าง ๆ หนึ่งในนั้นคือ นครศรีธรรมราช และมาประดิษฐานอยู่ที่วัดพัทธเสมา  โดยชาวบ้านในย่านนี้จะมาร่วมกันสมโภชและลากพระลงน้ำทุกปี 2) ความเชื่อที่มีต่อพระลากวัดพัทธเสมาไม่ได้เป็นเพียงการสักการะรูปเคารพในทางพุทธศาสนาเท่านั้น ความเชื่อเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อการรวมกลุ่มทางสังคม เกิดเป็นประเพณีการลากพระที่เน้นความร่วมมือและการสืบทอดอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่น 3) การแก้บนเมื่อการบนบานความสำเร็จในเรื่อง คดีความ มีความหลากหลาย เช่น การปิดทอง ที่ปรับเปลี่ยนมาปิดที่รูปจำลองหน้าศาลาแทนเนื่องจากข้อห้ามของทางวัด และการบริจาคเงินลงโกร่ง (ตู้รับบริจาค) รวมถึงการถวายอาหารแห้ง หรือการบริจาคอาหารสัตว์

เอกสารอ้างอิง

กิตติพงษ์ พลทิพย์. (2564). มโนทัศน์เรื่องการบนบานกับสุขภาพและความเจ็บป่วย. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 5(1), 156-163.

ชลดา วิไลชนม์ และคณะ. (2568). การศึกษาคติความเชื่อและวิธีการแก้บนท้าวสุรนารี (ย่าโม) จังหวัดนครราชสีมา. วารสารมนุษยสังคมศิลปาสาร, 7(2), 24-40.

ชวนอ่าน. (2566). ชักพระ : ประเพณีทำบุญในวันออกพรรษาของชาวนครศรีธรรมราช. เรียกใช้เมื่อ 3 มกราคม 2569 จาก https://library.wu.ac.th/content/chak-pra-festival/

ทัศน์ไท พลมณี. (2560). ความเชื่อและพิธีกรรมของชุมชนต่อ ปราสาทวัดพู แขวงจำปาสัก สปป.ลาว. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 9(1) 55-66.

ธิดารัตน์ แซ่อุ้ย และคณะ. (2567). ความเชื่อและพิธีกรรมการแก้บน กรณีศึกษา พ่อหลวงกลั่น วัดทุ่งไหม้ ตำบลนาหมอบุญ อำเภอจุฬาภรณ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช. Applied Economics Management and Social Sciences, 1(2), 13-20.

เบญจพร ครุฑกุล. (2565). สิ่งทอเชิงสัญญะจากความเชื่อมสู่มงคลชีวิต. ใน ศิลปมหาบัณฑิต สาขาวิชาศิลปะการออกแบบ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ปัทมาสน์ สุนทรโอวาท และมนตรี มีเนียม. (2561). องค์ประกอบและบทบาทของพิธีกรรมสมโภชศาลหลักเมืองนครศรีธรรมราชที่มีต่อผู้เข้าร่วมพิธีกรรม และจังหวัดนครศรีธรรมราช. ใน ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาภาษาไทยและภาษาไทยประยุกต์. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ยุพารักษ์ ชนะบวรวัฒน์. (2560). การบนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวพุทธในสังคมไทย. ใน ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสนศึกษา. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม. (2556). พระลากวัดพัทธเสมา. เรียกใช้เมื่อ 2 มกราคม 2569 จาก https://shorturl.asia/yql5Q

Culturio. (2567). ประเพณีสมโภชเจ้าแม่อยู่หัว(ตายายย่าน) วัดท่าคุระ อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา. Retrieved มกราคม 1, 2569, from https://culturio.sac.or.th/content/1422

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

สกุลรัตน์ ว., ดำรงวัฒนะ จ., เงินถาวร ส. ช., ประทุม บ., ทองนุ่น ช., ชูหนู เ., มสันต์ ส., & เหมรังษี จ. (2026). ความเชื่อของชุมชนบ้านเสมาที่มีต่อพระอิศระชัย (พระลาก) วัดพัทธเสมา หมู่ที่ 6 ตำบลท่าดี อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารนวัตกรรมเพื่อการพัฒนาสังคมที่ยั่งยืน, 6(1), 15–29. สืบค้น จาก https://so18.tci-thaijo.org/index.php/J_ISSD/article/view/2555

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย