การสังเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อทุนทางจิตวิทยาของนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์หลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อทุนทางจิตวิทยา (Psychological Capital: PsyCap) ของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระบุช่องว่างทางการวิจัยในบริบทไทย และนำเสนอแนวทางการส่งเสริม PsyCap ในสถานศึกษา ทุนทางจิตวิทยาประกอบด้วยสี่องค์ประกอบหลักตามกรอบ HERO ได้แก่ ความหวัง (Hope) ความเชื่อมั่นในตนเอง (Self-Efficacy) ความยืดหยุ่นทางจิตใจ (Resilience) และการมองโลกในแง่ดี (Optimism) ซึ่งพัฒนาขึ้นภายใต้กรอบจิตวิทยาเชิงบวก (Luthans et al., 2007) การทบทวนวรรณกรรมจากงานวิจัยในออสเตรเลีย ชิลี สิงคโปร์ และบริบทการศึกษาอื่น ๆ พบว่าปัจจัยที่ส่งผลต่อ PsyCap สามารถจำแนกได้สามระดับ ได้แก่ (1) ระดับบุคคล เช่น อายุ เพศ และแรงจูงใจภายใน (2) ระดับครอบครัว เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ปกครองและบุตร และรูปแบบ การเลี้ยงดู และ (3) ระดับโรงเรียน เช่น ความสัมพันธ์ระหว่างครูและนักเรียน การสนับสนุนทางวิชาการ และบรรยากาศชั้นเรียน หลักฐานจากการวิจัยแบบตามยาว (Carmona-Halty et al., 2019, 2022) ยืนยันว่า PsyCap ทำหน้าที่เป็นตัวแปรส่งผ่าน (Mediator) ระหว่างปัจจัยบริบทและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นช่องว่างทางการวิจัยสำคัญในบริบทไทย ได้แก่ สัดส่วนงานวิจัยในกลุ่มผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานค่อนข้างมีจำกัดเมื่อเทียบกับการศึกษาในกลุ่มบุคลากรองค์กรและนักศึกษาระดับอุดมศึกษา การขาดการวิจัยแบบตามยาว และการขาดการศึกษาปัจจัยวัฒนธรรมไทยที่เฉพาะเจาะจง บทความนี้นำเสนอกรอบแนวคิดบูรณาการที่อิงกรอบนิเวศวิทยาของ Bronfenbrenner (1979) เป็นแนวทางสำหรับการวิจัยและการพัฒนานโยบายส่งเสริม PsyCap ในสถานศึกษาไทยต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Journal of TCI is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) licence, unless otherwise stated. Please read our Policies page for more information...
เอกสารอ้างอิง
Aunola, K., Stattin, H., & Nurmi, J.-E. (2000). Parenting styles and adolescents' achievement strategies. Journal of Adolescence, 23(2), 205–222. https://doi.org/10.1006/jado.2000.0308
Avey, J. B., Reichard, R. J., Luthans, F., & Mhatre, K. H. (2011). Meta-analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance. Human Resource Development Quarterly, 22(2), 127–152. https://doi.org/10.1002/hrdq.20070
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
Carmona-Halty, M., Salanova, M., Llorens, S., & Schaufeli, W. B. (2019). Linking positive emotions and academic performance: The mediated role of academic psychological capital and academic engagement. Current Psychology, 40(6), 2938–2947. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00227-8
Carmona-Halty, M., Schaufeli, W. B., Llorens, S., & Salanova, M. (2022). Satisfaction of basic psychological needs leads to better academic performance via increased psychological well-being and engagement. Frontiers in Psychology, 13, Article 821218. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.821218
Finch, J., Farrell, L. J., & Waters, A. M. (2020). Constructing a measure of children's psychological capital: A preliminary examination of the factor structure, reliability, and validity of the PsyCap Questionnaire (PCQ) in a sample of Australian children. Frontiers in Psychology, 11, Article 449. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00449
Guo, Y., Luo, Y., Lu, C., & Shi, X. (2018). How does the relationship between parental support and academic engagement work in the context of Chinese students? The mediating role of psychological capital. Frontiers in Psychology, 9, Article 1113. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01113
Hagenauer, G., & Volet, S. E. (2014). Teacher–student relationship at university: An important yet under-researched field. Oxford Review of Education, 40(3), 370–388. https://doi.org/10.1080/03054985.2014.921613
Harter, S. (2006). The self. In W. Damon, R. M. Lerner, & N. Eisenberg (Eds.), Handbook of child psychology: Social, emotional, and personality development (6th ed., Vol. 3, pp. 505–570). Wiley.
King, R. B., & Caleon, I. S. (2021). Does psychological capital matter for students? Examining the role of hope, efficacy, resilience, and optimism in student engagement and academic achievement. Current Psychology, 42, 8887–8898. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02147-6
Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6), 695–706. https://doi.org/10.1002/job.165
Luthans, F., Avey, J. B., Avolio, B. J., Norman, S. M., & Combs, G. M. (2006). Psychological capital development: Toward a micro-intervention. Journal of Organizational Behavior, 27(3), 387–393. https://doi.org/10.1002/job.373
Luthans, F., Avolio, B. J., Walumbwa, F. O., & Li, W. (2005). The psychological capital of Chinese workers: Exploring the relationship with performance. Management and Organization Review, 1(2), 249–271. https://doi.org/10.1111/j.1740-8784.2005.00011.x
Luthans, F., Luthans, K. W., & Jensen, S. M. (2012). The impact of business school students' psychological capital on academic performance. Journal of Education for Business, 87(5), 253–259. https://doi.org/10.1080/08832323.2011.609844
Luthans, F., Luthans, K. W., & Luthans, B. C. (2004). Positive psychological capital: Beyond human and social capital. Business Horizons, 47(1), 45–50. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2003.11.007
Luthans, F., Norman, S. M., Avolio, B. J., & Avey, J. B. (2008). The mediating role of psychological capital in the supportive organizational climate–employee performance relationship. Journal of Organizational Behavior, 29(2), 219–238. https://doi.org/10.1002/job.507
Luthans, F., Youssef, C. M., & Avolio, B. J. (2007). Psychological capital: Developing the human competitive edge. Oxford University Press.
Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227–238. https://doi.org/10.1037/0003-066X.56.3.227
Meyers, M. C., van Woerkom, M., de Reuver, R., Bakker, A. B., & Oberski, D. L. (2015). Enhancing psychological capital and personal growth initiative: Working on positivity. Journal of Counseling Psychology, 62(3), 529–536. https://doi.org/10.1037/cou0000085
Reivich, K., Gillham, J. E., Chaplin, T. M., & Seligman, M. E. P. (2013). From helplessness to optimism: The role of resilience in treating and preventing depression in youth. In S. Goldstein & R. B. Brooks (Eds.), Handbook of resilience in children (2nd ed., pp. 201–214). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-3661-4_13
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Seligman, M. E. P. (1998). Learned optimism: How to change your mind and your life (2nd ed.). Pocket Books.
Snyder, C. R. (Ed.). (2000). Handbook of hope: Theory, measures, and applications. Academic Press.
Snyder, C. R., Rand, K. L., & Sigmon, D. R. (2002). Hope theory: A member of the positive psychology family. In C. R. Snyder & S. J. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp. 257–276). Oxford University Press.
Waters, L. (2011). A review of school-based positive psychology interventions. Australian Educational and Developmental Psychologist, 28(2), 75–90. https://doi.org/10.1375/aedp.28.2.75
Youssef-Morgan, C. M., & Luthans, F. (2013). Psychological capital theory: Toward a positive holistic model. In A. B. Bakker (Ed.), Advances in positive organizational psychology (Vol. 1, pp. 145–166). Emerald Group Publishing.
