การใช้สื่อดิจิทัลต่อธรรมาภิบาลภาครัฐในยุคข่าวปลอมและข้อมูลบิดเบือน

บทคัดย่อ

ในยุคสื่อดิจิทัลข้อมูลสามารถผลิต และเผยแพร่ได้อย่างรวดเร็วไร้ข้อจำกัดเชิงพื้นที่ สังคมกำลังเผชิญกับภาวะความไม่เป็นระเบียบของข้อมูล ซึ่งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงข้อมูลที่ผิดพลาด แต่รวมถึงข้อมูลที่ถูกบิดเบือน และถูกออกแบบเพื่อชี้นำการรับรู้ของสาธารณะ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของระบบการสื่อสาร โดยอำนาจในการกำหนดความจริงไม่ได้ผูกอยู่กับภาครัฐ หรือสถาบันสื่อแบบดั้งเดิมแต่ถูกกระจายไปสู่แพลตฟอร์มดิจิทัล และอัลกอริทึม ที่ให้ความสำคัญกับความสนใจ และการมีส่วนร่วมมากกว่าความถูกต้องของข้อมูล ภายใต้เงื่อนไขแพลตฟอร์มดิจิทัล และอัลกอริทึม ข้อมูลบิดเบือนจึงสามารถแพร่กระจายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และในบางกรณีกลับมีอิทธิพลเหนือกว่าข้อมูลข้อเท็จจริง โดยเฉพาะเมื่อสอดคล้องกับความเชื่อหรืออคติของผู้รับสาร การเกิดขึ้นของ Echo Chamber และสภาวะ Post-Truth ยิ่งทำให้การรับรู้ของประชาชนไม่ได้ตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงเพียงอย่างเดียว แต่ถูกหล่อหลอมโดยบริบททางสังคม และจิตวิทยาซึ่งนำไปสู่การสั่นคลอนของความเชื่อมั่นต่อข้อมูลจากภาครัฐและสถาบันสาธารณะในวงกว้าง แม้ภาครัฐจะพยายามตอบสนองต่อความท้าทายดังกล่าวผ่านการพัฒนาธรรมาภิบาลข้อมูล โดยมุ่งยกระดับคุณภาพของข้อมูลในด้านต่าง ๆ เช่น ความถูกต้อง ความทันสมัย และการเข้าถึงได้ แต่คุณภาพของข้อมูลเพียงลำพังไม่อาจรับประกันอิทธิพลของข้อมูลในสภาพแวดล้อมดิจิทัลได้ เนื่องจากการมองเห็นและการแพร่กระจายของข้อมูลถูกกำหนดโดยกลไกของแพลตฟอร์ม และพฤติกรรมของผู้ใช้เป็นสำคัญส่งผลให้ข้อมูลของภาครัฐแม้มีความน่าเชื่อถือในเชิงเนื้อหา ก็อาจไม่สามารถเข้าถึงหรือมีบทบาทต่อการรับรู้ของสาธารณะได้ จึงชี้ให้เห็นว่า ปัญหาหลักไม่ได้อยู่ที่การขาดข้อมูลที่ถูกต้องแต่อยู่ที่โครงสร้างของระบบข้อมูลที่กำหนดอิทธิพลของข้อมูลในพื้นที่สาธารณะ การยกระดับธรรมาภิบาลภาครัฐในบริบทนี้จึงจำเป็นต้องขยายขอบเขตจากการจัดการคุณภาพข้อมูลไปสู่การออกแบบและกำกับระบบนิเวศข้อมูลโดยรวม ทั้งในระดับแพลตฟอร์ม อัลกอริทึม และผู้ใช้ เพื่อให้ข้อมูลที่ถูกต้องสามารถแข่งขัน เข้าถึง และมีอิทธิพลต่อการรับรู้ของสาธารณะได้อย่างแท้จริง อันเป็นเงื่อนไขสำคัญของการฟื้นฟูความเชื่อมั่นและความชอบธรรมของภาครัฐในสังคมดิจิทัล