ธรรมาภิบาลกับความมั่นคงของชาติ

ผู้แต่ง

  • ฐิติพรรณ ธนานันต์วาณิช นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

ธรรมาภิบาล, ความมั่นคง, ประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้เป็นการนำเสนอหลักธรรมาภิบาลกับความมั่นคงของชาติ ซึ่งหลักธรรมาภิบาลเป็นรากฐานสำคัญของการบริหารงานภาครัฐที่มีประสิทธิภาพและชอบธรรม โดยกำหนดให้การใช้อำนาจรัฐตั้งอยู่บนหลักนิติธรรม คุณธรรม ความโปร่งใส และความรับผิดชอบต่อสาธารณะ ซึ่งช่วยลดการใช้อำนาจโดยพลการ ลดความเหลื่อมล้ำ และลดความขัดแย้งในสังคมด้วยสันติวิธี อันเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสร้างความมั่นคงของชาติในระยะยาว ความโปร่งใสและการตรวจสอบได้ของภาครัฐมีบทบาทในการสร้างความไว้วางใจระหว่างรัฐกับประชาชน เมื่อประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร รับรู้กระบวนการตัดสินใจ และตรวจสอบการใช้อำนาจได้อย่างเป็นธรรม จะก่อให้เกิดความเชื่อมั่นต่อระบบการปกครองและเสริมสร้างเสถียรภาพของสังคม นอกจากนี้ การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดนโยบาย การติดตามตรวจสอบ และการแก้ไขปัญหาสาธารณะ ยังช่วยเพิ่มศักยภาพของรัฐในการป้องกันและรับมือกับภัยคุกคามทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี ธรรมาภิบาลทางการเมืองช่วยเสริมสร้างเสถียรภาพของระบอบประชาธิปไตย ทำให้การใช้อำนาจรัฐเป็นไปอย่างชอบธรรมและได้รับการยอมรับจากประชาชน ขณะที่ธรรมาภิบาลทางเศรษฐกิจ ช่วยลดความเปราะบางของระบบเศรษฐกิจ ส่งเสริมความเป็นธรรมในการจัดสรรทรัพยากร และสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นฐานสำคัญของความมั่นคงแห่งชาติ ส่วนธรรมาภิบาลด้านการบริหารราชการ ช่วยลดการทุจริตคอร์รัปชัน เพิ่มประสิทธิภาพและความคล่องตัวในการบริหารงานภาครัฐ ทำให้รัฐสามารถตอบสนองต่อปัญหาและความต้องการของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิผล ความมั่นคงของชาติในปัจจุบัน จึงมิได้จำกัดเพียงด้านการทหาร แต่ครอบคลุมมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง โดยธรรมาภิบาลมีบทบาทสำคัญในการรักษาเอกราช อธิปไตย และคุณภาพชีวิตของประชาชน ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อให้การดำเนินนโยบายด้านความมั่นคงเป็นไปอย่างบูรณาการ ยั่งยืน และทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

เจษฎา มีบุญลือ. (2553). ความมั่นคงแห่งชาติ: การสร้างชาติไทยให้ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ.

ชัยอนันต์ สมุทวณิช. (2536). ปัญหาการพัฒนาทางการเมืองไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2 แก้ไขและเพิ่มเติม). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

_____. (2541). เพลิน. กรุงเทพฯ: บริษัท พี. เพรส.

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2542). การสร้างธรรมาภิบาล (Good Governance) ในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). (2561, 13 ตุลาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135 ตอน 82 ก. หน้า 1–74.

ประมวล รุจนเสรี. (2542). การบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

ประเวศ วะสี. (2560). ยุทธศาสตร์สังคมเข้มแข็ง (ยุทธศาสตร์พลังแผ่นดิน). นนทบุรี: ศูนย์สนับสนุนยุทธศาสตร์สังคมเข้มแข็ง สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.

ปัญญา ฉายะจินดาวงศ์ และรัชนี ภู่ตระกูล. (2544). ธรรมาภิบาล (Good Governance) กับสังคมไทย. วารสารนักบริหาร, 28–32.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2549). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชญาณวิสิฐ (เสริมชัย ชยมงฺคโล). (2552). หลักธรรมาภิบาลและประมุขศิลป์: คุณลักษณะความเป็นผู้นำที่ดี (พิมพ์ครั้งที่ 6). ราชบุรี: มูลนิธิพุทธภาวนาวิชชาธรรมกาย.

พระราชบัญญัติสภาความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2559. (2559, 26 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอน 85 ก. หน้า 1–12.

วรเจตน์ ภาคีรัตน์. (2553). ผลผูกพันของสิทธิทางรัฐธรรมนูญ (Binding Force the Constitutional Right). กรุงเทพฯ: คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

วรธา มงคลสืบสกุล. (2568). ธรรมาภิบาลกับการสร้างความรับผิดชอบทางสังคม: บทบาทการเสริมสร้างความเข้มแข็งในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตของภาครัฐ. วารสารวิชาการ ป.ป.ช., 18(1), 66–81.

สถาบันราชประชาสมาสัย. (2549). ธรรมาภิบาลบันดาลสุข. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.

สมคิด เลิศไพฑูรย์. (2547). กฎหมายการปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2543). การบริหารกิจการบ้านเมืองและสังคมที่ดี (Good Governance): รายงานประจำปี 2541–2543. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ. (2566). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ.

เอกชัย ศรีวิลาศ. (ม.ป.ป.). ธรรมาภิบาลความมั่นคง. สืบค้นเมื่อ 9 มกราคม 2569 จาก https://sscthailand.org/assets/mobileapp/studybook/2204.1.pdf.

เอนก เหล่าธรรมทัศน์. (2554). การเมืองภาคพลเมือง (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

25-09-2026