Factors Affecting Teachers’ Digital Literacy of Phrae Primary Educational Service Area Office 2
Main Article Content
Abstract
This research article aimed to: (1) investigate the level of teachers’ digital literacy, (2) examine the factors affecting teachers’ digital literacy, (3) examine the relationships among the factors affecting teachers’ digital literacy, and (4) construct a predictive equation for the factors affecting teachers’ digital literacy of teachers under the Primary Educational Service Area Office Phrae 2. The sample consisted of 248 teachers within the Phrae Primary Educational Service Area Office 2, selected using Krejcie and Morgan’s table and stratified random sampling based on the proportion of school network groups. The research instrument consisted of a questionnaire divided into three sections: Section 1, which collected general information about the respondents; Section 2, which assessed teachers’ digital literacy; and Section 3, which examined factors affecting teachers’ digital literacy. The content validity was examined, with the Index of Item-Objective Congruence (IOC) ranging from 0.60 to 1.00. The five predictive variables had the lowest tolerance value of 0.426, which was higher than the minimum criterion of 0.1, and the VIF values ranged from 1.440 to 2.162. Data were analyzed using basic statistics, including mean, standard deviation, Pearson’s correlation coefficient, and standard multiple regression analysis.
The results revealed that: (1) the level of teachers’ digital literacy was at the highest level; (2) the level of factors affecting teachers’ digital literacy was at the highest level; (3) the correlation coefficients among the predictive variables affecting teachers’ digital literacy ranged from 0.323 to 0.446; and (4) the results of the standard multiple regression analysis indicated that three factors significantly affected teachers’ digital literacy at the .05 level, namely, digital policy and management of educational institutions (X1), experience and ability in using digital technology (X4), and motivation for using digital technology (X5). The multiple correlation coefficient (R) was 0.561, with a predictive power (R²) of 31.50 percent and a standard error of estimate of 0.259. The predictive equations were as follows: Raw-score prediction equation: Ŷ = 1.845 + 0.153(X1) + 0.176(X4) + 0.197(X5) Standard-score prediction equation: = 0.202(X1) + 0.239(X4) + 0.237(X5)
Article Details
References
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). สรุปผลการสำรวจข้อมูลสถานภาพการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2562. สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
กาญจนาพร ผลทำโชค. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อทักษะความเข้าใจและการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (Digital literacy) ของบุคลากรภาครัฐ กรมโรงงานอุตสาหกรรม. วารสารสังคมศาสตร์และการวิจัย, 12(3), 166–181.
กิตติพงศ์ สมชอบ. (2563). การศึกษาองค์ประกอบของการเรียนรู้ดิจิทัลสำหรับบุคลากรสายสนับสนุน มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย. ในการประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 21, 700-708. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
กิติพงษ์ จันทร์ศักดิ์. (2566). การส่งผ่านของตัวแปรที่เป็นปัจจัยต่อการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของครูในศตวรรษที่ 21 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ขวัญฤดี สว่างนึก และมาลี กาบมาลา. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการรู้ดิจิทัลของนักศึกษาปริญญาตรีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 41(4), 41–54.
จิติมา วรรณศรี. (2564). การบริหารจัดการศึกษายุคดิจิทัล. รัตนสุวรรณการพิมพ์.
ณัฐรัตน์ ผดุงถิ่น (2564). ปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยแรงจูงใจที่ส่งผลต่อสมรรถนะดิจิทัลของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครปฐมและสุพรรณบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธิดา แซ่ชั้น และทัศนีย์ หมอสอน. (2559). การรู้ดิจิทัล: นิยาม องค์ประกอบ และสถานการณ์ในปัจจุบัน. วารสารสารสนเทศศาสตร์, 34(4), 116–145.
นวพัฒน์ เก็มกาแมน. (2563). แนวทางการพัฒนาการรู้ดิจิทัลสำรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 7 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
บงกช ทองเอี่ยม. (2561). การพัฒนาตัวชี้วัดทักษะการรู้ดิจิทัลของนักศึกษาวิชาชีพครูในมหาวิทยาลัยแบบไม่จำกัด. วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 4(1), 291–302.
ปานเรขา เนื้อไม้, สำราญ มีแจ้ง และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). แนวทางการส่งเสริมการรู้ดิจิทัลสำหรับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 1. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 6(3), 208–218.
เมตตา แสวงลาภ, สุกัญญา แช่มช้อย และรัตนะ บัวสนธ์. (2561). การรู้เท่าทันสื่อของครู: ปัจจัยหรือเงื่อนไขที่เป็นสาเหตุและแนวทางแก้ไขพัฒนา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น, 12(3), 112–125.
รินรดา เลิศวิราม และณัฐนี ธนะจาโร. (2568). ปัจจัยที่ส่งผลต่อทักษะดิจิทัลของข้าราชการกรมสรรพากรในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 18(2). 134-159.
ลำพึง บัวจันอัฐ. (2567). สมรรถนะการรู้ดิจิทัลของบรรณารักษ์ห้องสมุดมหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารมนุษย์และสังคม, 25(1), 1–15.
วราพินทร์ ชาววิวัฒน์. (2565). แนวทางการส่งเสริมทักษะดิจิทัลของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ศักดิ์คเรศ ประกอบผล. (2564). การเข้าใจดิจิทัลกับการเรียนรู้ตลอดชีวิตสู่การเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์. วารสารครุศาสตร์สาร, 15(1), 1–12.
สถิรพร เชาวน์ชัย. (2561). เอกสารประกอบการสอน การวิจัยทางการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สนธยา หลักทอง และเผชิญ กิจระการ. (2563). การประเมินความต้องการจำเป็นเกี่ยวกับการรู้ดิจิทัลของครูในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(4), 234–248.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 2. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570 (ฉบับปรับปรุง). กระทรวงศึกษาธิการ. https://heyzine.com/flip-book/b7c4 cdf52c.html
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). หลักสูตรการเข้าใจดิจิทัลสำหรับ พลเมืองไทย. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลและสังคมแห่งชาติ. (2562). นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการ พัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2561-2580. https://onde.go.th/view/1/main/TH-TH
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2562). พลเมืองดิจิทัล. https://www.ops.go.th/main/index.php/knowledge base/article-pr/1355-goto-citizens21st
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กระทรวงศึกษาธิการ, ประเทศไทย. https://www.onec.go.th/index.php/book/BookView/ 1540?utm_source=ch atgpt.com
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). https://data.opendevelopmentmekong.net/dataset/3440acec-9130-4ad2-b917-91e71 553c99a/resource/a0991b0b-c9a0-484b-b0fd-2daf1243ecf7/download/20-year-nation al-strategy-th.pdf
สิริวัจนา แก้วผนึก. (2560). รูปแบบการพัฒนามรดกดิจิทัลด้วยกระบวนการเล่าเรื่องดิจิทัลแบบสืบสอบอย่างมีวิจารณญาณบนเว็บ 3.0 เพื่อส่งเสริมการรู้ดิจิทัลของนิสิตนักศึกษาสารสนเทศศาสตร์ปริญญาบัณฑิต [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุภารักษ์ จูตระกูล. (2560). ครอบครัวกับการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล (Digital Literacy) ของดิจิทัลเนทีฟ (Digital Natives). วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 11(1), 99-118.
สุภาวดี เกาวนันทน์ และจุฑาทิพย์ หารพะยอม. (2567). ปัจจัยที่มีผลต่อการรู้ดิจิทัลของบุคลากรโรงพยาบาลพระยืน จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 6(4), 1-14. https://he02 .tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/272496
อโนชา อ๊อสวงศ์ และปกรณ์ ประจันบาน. (2563). การพัฒนาตัวชี้วัดการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 15(1), 1–15.
อลงกต สุทธการ และสิทธิพร เชาวน์ชัย. (2565). แนวทางการส่งเสริมการรู้ดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาน่าน. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 7(1), 70-86
อัคริมา บุญอยู่. (2560). Digital Literacy เรื่องใกล้ตัวที่ควรรู้. สำนักหอสมุดและศูนย์สารสนเทศวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. กรมวิทยาศาสตร์บริการ.
เอมิการ์ ศรีธาตุ. (2559). พฤติกรรมการใช้และการรับรู้ฤทธิพลของสื่อดิจิทัลต่อเจเนอเรชั่นวายและเจเนอเรชั่นแซดในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. สถาบันบัณฑิตพัฒน บริหารศาสตร์.
Eshet, Y. (2012). Digital Literacy: A New Terminology Framework and Its Application to the Design of Meaningful Technology-Based Learning Environments. http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED477005.pdf
Hague, C., & Payton, S. (2010). Digital literacy across the curriculum. Bristol: Futurelab.
JISC. (2014). Developing students’ digital literacy [Quick guide]. https://digitalcapability. jiscin volve.org/wp/files/2014/09/JISC_REPORT_Digital_Literacies_280714_PRINT.pdf
Media Awareness Network. (2010). Digital literacy in Canada: From inclusion to transformation. Media Awareness Network.
Park, Y. (2016, June 14). 8 digital skills we must teach our children. World Economic Forum.https://www.weforum.org/stories/2016/06/8-digital-skills-we-must-teach-our-children/
Poore, M. (2013). Using social media in the classroom: A best practice guide. SAGE Publications.
UNESCO. (2018). UNESCO ICT Competency Framework for Teachers. https://unesdoc.unesco. org/ark:/48223/pf0000265721.