LITERARY TECHNIQUES STUDY FIGURES OF SPEECH IN “PHRASISAOKLONSUAT”

Thanapoj Pongsai

ผู้แต่ง

Thanapoj Pongsai Ramkhamhaeng University

คำสำคัญ:

ภาพพจน์, พระสี่เสาร์กลอนสวด, กลอนสวด

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษากลวิธีทางวรรณศิลป์ ด้านการใช้ภาพพจน์ในวรรณกรรมเรื่อง พระสี่เสาร์กลอนสวด ฉบับกรมศิลปากร ตีพิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2547 และใช้เกณฑ์ในการวิเคราะห์ภาพพจน์ของ กุหลาบ มัลลิกะมาส ซึ่งมีภาพพจน์จำนวน 11 ชนิด ผลการวิเคราะห์พบว่าวรรณกรรมเรื่อง พระสี่เสาร์กลอนสวด มีการใช้ภาพพจน์จำนวน 6 ชนิด ได้แก่ (1) อุปมาอุปไมย (2) อุปลักษณ์ (3) การกล่าวเกินจริง (4) การกล่าวเท้าความ (5) การใช้คำถามที่รู้คำตอบดีอยู่แล้ว (6) การกล่าวเย้ยกล่าวประชด ซึ่งภาพพจน์ที่พบมากที่สุดคือ การกล่าวเกินจริง ภาพพจน์ที่พบน้อยที่สุดคือ การกล่าวเย้ยกล่าวประชด

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2541). เชียงใหม่ปัณณาสชาดก ภาค 1. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

กรมศิลปากร. (2547). พระสี่เสาร์กลอนสวด. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

กุหลาบ มัลลิกามาส. (2562). วรรณคดีวิจารณ์ (พิมพ์ครั้งที่ 20). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

ตรีศิลป์ บุญขจร. (2530). วรรณกรรมประเภทกลอนสวดภาคกลาง: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

ธนิต อยู่โพธิ์. (2508). นิทานวรรณคดี. (ม.ป.พ.).

ธเนศ เวศร์ภาดา. (2549). หอมโลกวรรณศิลป์. สำนักพิมพ์ปาเจรา.

นิยะดา สาริกภูติ. (2524). ปัญญาสชาดก: ประวัติและความสำคัญที่มีต่อวรรณกรรมร้อยกรองของไทย (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2499). สารานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (เล่ม 1, ก–กลากเหล็ก). ราชบัณฑิตยสถาน.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2552). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. ราชบัณฑิตยสถาน.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. ราชบัณฑิตยสถาน.

วิภา กงกะนันทน์. (2533). วรรณคดีศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

วุฒิชัย ศรีจรูญ. (2562). การใช้ภาพพจน์ในกลอนบทละครสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาไทยศึกษา, มหาวิทยาลัยรามคำแหง).

สุจิตรา จงสถิตย์วัฒนา. (2548). เจิมจันทน์กังสดาล: ภาษาวรรณศิลป์ในวรรณคดีไทย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

หอพระสมุดวชิรญาณ. (2466). นิราศเดือน: พิมพ์แจกในการพระกฐินพระราชทาน พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าคำรบ ณ วัดพนัญเชิง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. หอพระสมุดวชิรญาณ.

อาทิตตปริยายสูตร. (2568). อาทิตตปริยายสูตร. ใน วิกิพีเดีย. สืบค้นเมื่อ 18 กรกฎาคม 2569 จาก https://th.wikipedia.org/wiki/อาทิตตปริยายสูตร

อาภร ไมตรีโสภณ. (2531). พระสี่เสาร์นิทานคำกาพย์ (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจารึกภาษาไทย, มหาวิทยาลัยศิลปากร).