การสังเคราะห์กระบวนการเรียนรู้เชิงบูรณาการตามหลักภาวนา 4 เพื่อพัฒนานักเรียนในยุคดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการ เรื่อง “การสังเคราะห์กระบวนการเรียนรู้เชิงบูรณาการตามหลักภาวนา 4 เพื่อพัฒนานักเรียนในยุคดิจิทัล” กล่าวถึงความท้าทายอันสลับซับซ้อนของการจัดการศึกษาในยุคปัจจุบันที่ประสบปัญหาจากการเข้ามาของเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างล้นหลาม ส่งผลกระทบต่อพัฒนาการของผู้เรียนในหลากหลายมิติ เช่น ภาวะขาดสมาธิ การรับรู้แบบผิวเผิน ปัญหาสุขภาพจิต และการขาดจริยธรรมในโลกไซเบอร์ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดของการจัดการศึกษาที่เน้นการถ่ายทอดความรู้ทางวิชาการเพียงด้านเดียว บทความนี้จึงนำเสนอการสังเคราะห์กระบวนการเรียนรู้เชิงบูรณาการโดยใช้หลักภาวนา 4 ในพระพุทธศาสนาเป็นกรอบแนวคิด ประกอบด้วย กายภาวนา ศีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา มาประยุกต์ใช้ในบริบทของการศึกษายุคดิจิทัล โดยเน้นการบูรณาการทั้งสี่ด้านเข้าด้วยกันอย่างเป็นองค์รวมและเป็นระบบ อันจะนำไปสู่การพัฒนานักเรียนให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ มีภูมิคุ้มกันทางปัญญาและจริยธรรม สามารถใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างมีสติ มีจิตใจที่มั่นคง มีพฤติกรรมทางจริยธรรมในโลกไซเบอร์ และมีปัญญาในการจัดการความรู้อย่างรู้เท่าทัน อันเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างมนุษย์ที่พัฒนาแล้วและสามารถดำรงชีวิตในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีได้อย่างมีคุณภาพและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการ. หลักสูตรการเรียนการสอนแบบบูรณาการ. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภา, 2539.
จตุพร นามเย็น. “ผลกระทบของพฤติกรรมการใช้อุปกรณ์หน้าจอต่อจิตใจ พฤติกรรม กระบวนการรู้คิด และความเสี่ยงต่ออาการภาวะสมาธิสั้นในเด็กและวัยรุ่น”. วารสารราชพฤกษ์. ปีที่ 22 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2024) : 1–18.
ฌาน ตรรกวิจารณ์. การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2544.
ธำรง บัวศรี. ทฤษฎีหลักสูตร : การออกแบบและพัฒนา. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภา, 2532.
ธีรโชติ เกิดแก้ว. พุทธปรัชญา : มิติการมองโลกและชีวิตตามความจริง. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, 2553.
บูรชัย ศิริมหาสาคร. แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาพื้นฐาน : กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์, 2554.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.
พระเทพเวที (ป.อ. ปยุตฺโต). พุทธศาสนากับการพัฒนามนุษย์. กรุงเทพมหานคร : สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2536. (หมายเหตุ: แหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุสถานที่พิมพ์)
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). การศึกษาเครื่องมือพัฒนาที่ยังต้องพัฒนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : สหธรรมิก, 2541.
___________. ทศวรรษธรรมทัศน์พระปิฎก หมวดศึกษาศาสตร์. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา, 2543.
___________. ทุกข์สำหรับเห็น สุขสำหรับเป็น. กรุงเทพมหานคร : อมรินทร์, 2548.
___________. หลักแม่บทของการพัฒนาตน. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2546.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 12. นนทบุรี : บริษัท เอส. อาร์. พริ้นติ้งแมสโปรดักส์ จำกัด, 2553.
___________. ICT ก้าวหน้า คนต้องพัฒนาปัญญาและวินัย. กรุงเทพมหานคร: คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล, 2553.
รัตติยา จันทร์สว่าง และคณะ. “การบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลตามหลักภาวนา 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา”. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2566) : 105 – 116.
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. เบญจศีล เบญจธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 19. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2515.
สิริพัชร์ เจษฎาวิโรจน์. การจัดการเรียนการสอนแบบบูรณาการ. กรุงเทพมหานคร : บุ๊ค พอยท์, 2546.
___________. “เกาะติดหลักสูตร : การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ”. วารสารวิชาการ. 9 (มกราคม - มีนาคม 2549) : 63 – 71.
อดิศร หนันคำจร และคณะ. “คุณลักษณะที่เอื้อต่อการเรียนรู้ตามวิถีพุทธของนักศึกษา”. วารสารบริหารการศึกษา มศว. ปีที่ 12 ฉบับที่ 22 (มกราคม – มิถุนายน 2558) : 110 – 116.
Beane, James A. Curriculum Planning and Development. Boston : Allyn and Bacon, 1991.
Drisya K K. “The Impact of Online Information Overload on College Students' Ability to Critically Evaluate Digital Content”. International Journal for Multidisciplinary Research (IJFMR). 7(2) (March-April 2025) : 1-13.
Educatly Admin Team, Unpacking the Disadvantages of Technology in Education. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.educatly.com/blog/477/unpacking-the-disadvantages-of-technology-in-education [20 ธันวาคม 2568].
Fogarty, Robin. “Ten Ways to Integrate Curriculum”. Educational Leadership. 49(2) (October 1991) : 61-65.
Imjai, N., Aujirapongpan, S., Jutidharabongse, J., & Usman, B. “Impacts of digital connectivity on Thailand’s Generation Z undergraduates’ social skills and emotional intelligence”. Contemporary Educational Technology. Vol. 16, No. 1 (2024) : 1-21.
Moonsun Choi. “A Concept Analysis of Digital Citizenship for Democratic Citizenship Education in the Internet Age”. Theory & Research in Social Education. Vol. 44 (2016) : 565–607.
U.S. Surgeon General, Social Media and Youth Mental Health. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.hhs.gov/sites/default/files/sg-youth-mental-health-social-media-advisory.pdf [20 ธันวาคม 2568].
