วิเคราะห์สัมมาทิฏฐิต่อการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงวัยในสังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาสัมมาทิฏฐิในคัมภีร์พระพุทธศาสนาและคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัยในสังคมไทย และ 2) เพื่อวิเคราะห์สัมมาทิฏฐิต่อการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัยในสังคมไทย การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสาร โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัย คือ การรวบรวมข้อมูลจากแหล่งปฐมภูมิและแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ และวิเคราะห์ข้อมูล สรุปผล และเรียบเรียงเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า สัมมาทิฏฐิ หมายถึง ความเห็นชอบ เป็นหลักธรรมที่สำคัญยิ่งในพระพุทธศาสนา และมีการกล่าวถึงอย่างกว้างขวางในคัมภีร์พระไตรปิฎก โดยเฉพาะในอริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งสัมมาทิฏฐิถือเป็นองค์ธรรมแรกที่เปรียบเสมือนแสงอรุณนำไปสู่การศึกษาและปฏิบัติธรรมอย่างถูกต้อง ความหมายที่ครอบคลุมและสมบูรณ์ของ “สัมมาทิฏฐิ” คือ ปัญญาเห็นชอบ เห็นอริยสัจ 4 ไตรลักษณ์ และปฏิจจสมุปบาท รู้อกุศลและอกุศลมูล กับกุศลและกุศลมูล ซึ่งครอบคลุมหลักธรรมที่เป็นแก่นสำคัญทางพระพุทธศาสนา สัมมาทิฏฐิในพระไตรปิฎกมี 2 ระดับ คือ โลกิยะสัมมาทิฏฐิ และโลกุตตรสัมมาทิฏฐิ สัมมาทิฏฐิสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ตามประสบการณ์ ความรู้ และความเข้าใจของบุคคล ผลของสัมมาทิฏฐิต่อการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้สูงวัยในสังคมไทย ใน 4 ด้านหลัก ดังนี้ สุขภาพกาย สุขภาพจิต ความสัมพันธ์ทางสังคม และสิ่งแวดล้อม กล่าวคือ ด้านสุขภาพกาย สัมมาทิฏฐิช่วยเสริมสร้างให้ผู้สูงวัยยอมรับความเสื่อมถอยของร่างกายด้วยความเข้าใจในความไม่เที่ยง พร้อมทั้งมีแนวทางในการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม ในด้านสุขภาพจิต สัมมาทิฏฐิช่วยเสริมสร้างการยอมรับการเปลี่ยนแปลงและลดความยึดมั่นในอดีต ทำให้ผู้สูงวัยสามารถอยู่กับปัจจุบันได้อย่างมีความสุข ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม สัมมาทิฏฐิเป็นสะพานที่ช่วยเชื่อมโยงความสัมพันธ์ในครอบครัวและชุมชน และด้านสิ่งแวดล้อม สัมมาทิฏฐิช่วยเสริมสร้างให้ผู้สูงวัยมีความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ มีการบริหารจัดการทรัพย์สินของตนเองอย่างเหมาะสม ช่วยให้ผู้สูงวัยสามารถพึ่งพาตนเองได้ ซึ่งส่งผลให้เกิดความมั่นคงและความสุขในชีวิต