การเสริมสร้างความรักสากลตามหลักพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความรักสากลในสังคมยุคใหม่และความรักสากลในพระพุทธศาสนา  2) เพื่อศึกษาการเสริมสร้างความรักสากลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้านเอกสาร นำเสนอแบบพรรณนาโวหาร

ผลการวิจัยพบว่า ความรักสากลในสังคมยุคใหม่ต้องอาศัยเหตุปัจจัยหลายอย่างประกอบเข้าด้วยกันซึ่งจะประสบความสำเร็จเรื่องความรักต้องมีความละเอียดที่ควรทำเพื่อรักษาความสัมพันธ์ และความรักให้ยืนยาวมั่นคงสิ่งสำคัญที่ต้องส่งเสริมความรักในสังคมยุคใหม่ต้องประกอบด้วย 1. เปิดใจคุยกัน 2. โอนอ่อน 3. คิดก่อนพูด 4. เปิดเผยความในใจให้แก่กันและที่สำคัญต้องมีเมตตาเป็นตัวยึดเหนียวจิตใจที่จะสามารถจะช่วยเสริมสร้างความรักต่อกันในสังคมยุคใหม่ได้ ส่วนความรักสากลในพระพุทธศาสนามีคำสอนในเรื่องความรักเป็นการพัฒนาในแบบที่มองความรักให้เป็นเพียงปรากฏการณ์เกิดขึ้นมาแล้วเปลี่ยนไปตามสภาพของเหตุปัจจัย โดยใช้ “เมตตา” เป็นเครื่องยืนยันความรักที่จัดเป็นไมตรีประกอบไปด้วย 1. เสน่หา (สิเนหะ) 2. เปมะ 3. เมตตา และ 4. เมตตาอัปมัญญา ซึ่งเป็นหลักการทางพระพุทธศาสนา

ส่วนการเสริมสร้างความรักสากลตามหลักพระพุทธศาสนานั้นพบว่า คนในสังคมต้องอาศัยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเข้ามาส่งเสริมความรักให้ปฏิบัติเป็นระบบการควบคุมภายนอกและสามารถนำหลักธรรมมาใช้กับความรักขั้นต่างๆ ได้ เพื่อความรักตนเองความรักผู้อื่นและความรักแบบเมตตาได้ซึ่งเปรียบเสมือนเข็มทิศนำทางไปในทิศทางที่ดีที่ถูกที่ควรทั้งยังเป็นการพัฒนาชีวิตให้มีความเจริญก้าวหน้าทางกายทางวาจาและทางใจ ดังนั้นการเสริมสร้างความรักให้ยั่งยืนจึงเป็นสิ่งสำคัญซึ่งอาศัยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาอันเป็นเครื่องขัดเกลาทางสังคมและเพื่อเป็นประโยชน์แก่บุคคลนั้น ๆ พร้อมทั้งยังความเจริญมาให้ด้านความรักอย่างแท้จริงด้วยการใช้หลักอัปปมัญญา คือ 1. รักตนเอง ซึ่งจัดเป็นความรักแบบสิเนหะ เป็นความรักที่เจือด้วยตัณหา 2. รักผู้อื่น จัดเป็นความรักแบบเปมะ หรือเคหสิตเปมะคือการได้อยู่ร่วมกันในชาติปางก่อน และด้วยการเกื้อกูลกันในชาติปัจจุบัน และ 3. ความรักแบบเมตตา เป็นความรักที่สม่ำเสมอกันแบบไม่มีประมาณ ไม่มีจำกัดขอบเขต ไม่มีการแบ่งแยก เท่าเทียมกัน เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “เมตตาอัปปมัญญา”