Folklore of Entertainers: Rituals Taking Place at Television Drama Production Sites for Channel 3
Main Article Content
Abstract
This research focuses on studying the rituals that appear on the set of Channel 3 television dramas. The objectives are: 1) To examine the rituals that occur on the set of Channel 3 television dramas, and 2) To explore the roles and functions of these rituals in relation to the television drama production process at Channel 3. This study emphasizes the rituals observed on the set of Channel 3 dramas because the station is known for its extensive information on rituals and folklore, and it has prominent drama producers between 2016 and 2023, based on an online news survey. The research also includes interviews about rituals with individuals involved in drama productions. The study utilizes symbolic ritual theory and the functional role theory of folklore to analyze the data. The findings reveal that rituals on the drama set can be categorized into three main phases: before filming, during filming, and after filming. Additionally, the research identifies three key roles that these rituals play on the set: 1) They help build confidence and morale for the crew and actors, 2) They promote unity among the crew and actors, and 3) They create a positive image for the work and the production team.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Journal of TCI is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) licence, unless otherwise stated. Please read our Policies page for more information...
References
กิ่งแก้ว อัตถากร. (2519).คติชนวิทยา. กรุงเทพฯ: คุรุสภา
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. (2567).ทําไมเรียกพิธี “ครอบครู” ทั้งที่ครู (เศียรพ่อแก่) ครอบศิษย.์สืบค้น2567,พฤษภาคม17จากhttps://www.silpamag.com/culture/article_140463
กองอนุศาสนาจารย์. (2554).ฤกษ์งาม ยามดี. ธรรมมานุศาสตร์.สืบค้นจากhttps://cpc.rtaf.mi.th/images/Dhammanusasana/081Dhammanusasana.pdf
กฤตยา ณ หนองคาย. (2562). จากศรัทธาสู่พิธีกรรมบูชา:เรื่องเล่าประวัติชีวิตและวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ของ“พ่อปู่มิตร ชัยบัญชา”.วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ,26(2),253-255(อ้างอิงTurner,2554)file:///C:/Users/Administrator/Downloads/sriwanb,+%23%23default.groups.na
me.manager%23%23,+09-%E0%B8%81%E0%B8%A4%E0%B8%95%E0%B8%A 2%E0%B8%B2-4.pdf
ข่าวสด. (2561, มีนาคม21).ทีมบุพเพฯ พร้อม "รําแก้บน" รับทัพแฟนคลับ แย้มละครยังตัดต่อไม่จบ คืบ 3 ตอน พิเศษ!.[ข่าวบันเทิง]สืบค้นจากhttps://www.khaosod.co.th/entertainment/news_910370
ขวัญทิวา ผิวผาด, กุลธีรา อุดมพงศ์วัฒนา และพิทักษ์ ศิริวงศ์. (2555).ความเชื่อ การบนบานและการใช้ ของแก้บนผู้ที่มาแก้บนศาลเจ้าแม่นมสาว เกาะนมสาว ตําบลสามร้อยยอด อําเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์[วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศิลปากร].สืบค้นจากhttps://gsbooks.gs.kku.ac.th/55/cdgrc13/files/hmp20.pdf
จุฑาทิพย์ ไกรนารา. (2566).ความเชื่อและพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิญญาณนิยมและบทบาททางสังคมของชาวพุทธไทยในอําเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช.วารสารหาดใหญ่วิชาการ, 21(3), 568-590.สืบค้นจากhttps://so01.tci-thaijo.org/index.php/HatyaiAcademicJournal/article/view/258213/175151
ณภัทร ดิษย์กุล. (2567,23 กันยายน). ผู้ช่วยผู้จัดละคร.[การสัมภาษณ์ส่วนบุคคล].
ต่อศักดิ์ แก้วจรัสวิไล และสุรเชษฐ์ ชัยวงศ์. (2566).มวยไทย : อํานาจอ่อนที่ทรงอิทธิพล.วารสารกองทุน พัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์, 2(1), 1-12.https://so04.tci-thaijo.org/index.php/tmfjournal/article/view/TMF-Journal/178940
ถาวร โกอุดมวิทย์. (2529).พิธีกรรม[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต]. สาขาวิชาภาพพิมพ.์https://sure.su.ac.th/xmlui/bitstream/handle/123456789/5730/MA_Thavorn_KoUdom vit.pdf?sequence=6&isAllowed=y
ทิพวรรณ ธรรมเพียร, พิทยารัตนาภรณ์ เปียพินทอง, และนรินาถ วงศ์ปรีดา. (2564). ศึกษาความเชื่อและพิธีกรรมที่ปรากฏในละครโทรทัศน์เรื่อง ฤกษ์สังหาร.วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 16(1), 104-113.สืบค้นจากhttps://so06.tci-thaijo.org/index.php/vrurdihsjournal/issue/view/18071/5773
ไทยโพสต์. (2564).ละครฟอร์มใหญ่‘เพลิงนาคา’กลับมาปลุกกระแสแรงศรัทธาอีกครั้ง. สืบค้นจากhttps://www.thaipost.net/main/detail/108921
ไทยรัฐออนไลน์. (2561, 1 เมษายน).ดีเกินคาด!! โป๊ป เบลล่า นําทีมบุพเพสันนิวาส รําแก้บนฉลองเรตติ้งแรง.[ข่าวบันเทิง].สืบค้นจากhttps://www.thairath.co.th/entertain/news/1244421
นราพร สังข์ชัย. (2552). บทละครโทรทัศน์ไทย: กระบวนการสร้างสรรค์และเทคนิค.วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 29(3), 140-142.สืบค้นจาก
http://utcc2.utcc.ac.th/utccjournal/293/นราพร%20สังข์ชัย.pdf
นักรบ นาคสุวรรณ์. (2551).ความเชื่อและพิธีกรรมของประชาชนที่มีต่อพระพิฆเนศ : กรณีศึกษาเทวสถานในกรุงเทพมหานคร.วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต.มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, สาขาวิชาศิลปศาสตร์, แขนงวิชาไทยคดีศึกษา.สืบค้นจาก89/630/1/fulltext%20%281%29.pdf
แนวหน้า. (2565). ‘มาริโอ้-คิมเบอร์ล่ี’หวนคู่กันอีกคร้ังใน‘หมอหลวง’ ได้ฤกษ์ดีรวมทีมบวงสรวงละคร. แนวหน้า.https://www.naewna.com/entertain/673533
นิสรินดา บินนิโซะ สุชาวดี บัวผัน และศุภธัช คุ้มครอง. (2567). เร่ืองเทพเจ้าเห้งเจียแห่งชายแดนใต้ : บทบาทหน้าที่ของการบูชาเจ้าพ่อไต่เส่ีย บ้านกําแพง ตําบลกะลุวอ อําเภอเมืองจังหวัดนราธิวาส.วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 24(2), 402-428.https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalarts/article/view/277673/185091
นีรนุช กมลยะบุตร. (2564). การสื่อสารความเชื่อผ่านการแสดงเพลงโคราชในบริบทพิธีกรรมการแก้บน.วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 4(2), 35-46.https://so02.tcithaijo.org/index.php/ISSC/article/view/245725/169008
บันเทิงไทย. (2561).‘หนึ่งด้าว ฟ้าเดียว’-ความคิด ความหวัง ความตั้งใจ และเรื่องเหลือเชื่อ.สืบค้นจาก.https://www.matichon.co.th/entertainment/news_959383
ประวิทย์ ฤทธิบูลย์. (2558).นาฏศิลป์ไทย: สื่อทางวัฒนธรรมที่มากกว่าความบันเทิง[บทความ คณะศิลปกรรมศาสตร์].สืบค้นจากhttp://www.repository.rmutt.ac.th/dspace/handle/123456789/2288
ปราปต์ปฎล สุวรรณบาง. (2561,มิถุนายน 13).เหตุการณ์อภินิหารกลางกอง“บุพเพสันนิวาส”เมื่อครั้ง“ปราปต์ปฎล”รับบทพระนารายณ์.Sanook.https://www.sanook.com/movie/78789/
เปรมปรีดิ์ โพธิ์ศรีทอง และวรรณนะ หนูหมื่น. (2560). การรักษาโรคด้วยภูมิปัญญาหมอพื้นบ้าน:กรณีหมองู และหมอหยิกพยาธิ ตําบลบางจาก จังหวัดนครศรีธรรมราช.วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏเลย,12(42).https://so05.tcithaijo.org/index.php/researchjournal
เปรมปรีดิ์โพธ์ิศรีทอง และวรรณนะ หนูหมื่น. (2560).การรักษาโรคในแบบคติชนวิทยา : กรณีหมอสมุนไพร และหมอรักษาเริมในเขตตําบลบางจาก จังหวัดนครศรีธรรมราช.วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม,11(3), 135-149.สืบค้นจาก
https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/144781/107058
พระครูสิริรัตนานุวัตร. (2558). อิทธิพลการบนบาน บวงสรวงในสังคมไทย.วารสารกระแสวัฒนธรรม, 16(29),สืบค้นจากhttps://so02.tci-
thaijo.org/index.php/cultural_approach/article/view/35494/29495
พระครูสิริรัตนานุวัตร. (2556).การบนบาน บวงสรวง: แนวคิด หลักการ อิทธิพล ต่อสังคมไทย.(บทสังเคราะห์งานวิจัย). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย สถาบันวิจัยพุทธาสตร์.
พระชาญชัย ชยเมธี. (2556). เรื่องบทบาทของสัปเหร่อที่มีต่อพิธีงานศพ : กรณีศึกษาในเขตเทศบาลตําบลหลวงใต้ อําเภองาว จังหวัดลําปาง.[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย].http://mcupress.mcu.ac.th/userfiles/file/thesis/Buddhist-Studies/2556_Buddhist-Studies/56-02-2-038.pdf
พิพัฒน์ วิถี. (2554).สัญลักษณ์ในพิธีกรรมงานบวชของกลุ่มชาติพันธุ์ไทย-เขมร : กรณีศึกษาตําบลเมืองที อําเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์.[วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร์มหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์].สืบค้นจากhttps://pubhtml5.com/lmgbw/zkpb/สัญลกัษณ์ทางพระพุทธศาสนาในสังคมไทย/52
พงษ์ศิริชัย สมคะเน. (2565).คติชนกับนางงาม: บทบาทหน้าที่ของคติชนและภาพสะท้อนสังคมไทย.วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา,30(2),184-193.
ภริมา วินิธาสถิตกุล และ พระมหาจิรฉันท์ จิรเมธี. (2558). คติชนวิทยา: ความเชื่อกับสังคมไทย.
วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์,1(1),31-42.สืบค้นจากhttps://so03.tci-thaijo.org/index.php/human/article/view/138018
ภัทรธรณ์ แสนพินิจ.(2566).เรื่องร่างทรง: บทบาทและภาพสะท้อนด้านการถ่ายทอดข้อมูลทางศาสนาพนื้บ้านในภาพยนตร์ไทย.วารสารกระแสวัฒนธรรม, 24(45), 57-73.https://so02.tcithaijo.org/index.php/cultural_approach/article/view/260968/179242
ยุพารักษ์ ชนะบวรวัฒน์. (2560).การบนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวพุทธในสังคมไทย.วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, คณะศิลปะศาสตร์,สาขาวิชาพุทธศาสนศึกษา. สืบค้นจากhttps://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2017/TU_2017_5606031648_7398_8305.pdf
รีฟิล แลป. (2564).ความเชื่อกับธรรมชาติ การสร้างสายสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติเพื่อการอยู่ร่วมกัน อย่างยั่งยืน.City Cracer.สืบค้นจาก
https://citycracker.co/city-environment/belief-in-nature/วรธนิก โพธิจักร. (2566). เร่ืองหมอมอใบไม้ในอุบลราชธานี : บทบาทหน้าที่ของพิธีกรรมพยากรณ์
ดวงชะตาต่อสังคมอีสานร่วมสมัย.วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 23(1),250-277.สืบค้นจาก
https://so03.tci-thaijo.org/index.php/liberalarts/article/view/263771/177052
วุฒิศักด์ิ อนรรฆพร. (2565). ไสยศาสตร์ในกองถ่าย.Adadict.https://adaddictth.com/exclusive/film-production-superstitions
ศรัทธา. (2565).ธรรมเนียมไทยไทย ทําไมก่อนถ่ายทําหนังละครต้อง “บวงสรวง”. แสงแห่งศรัทธา.สืบค้นจากhttps://sattha.co.th/%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%
ศิราพร ณ ถลาง. (2548).คติชนวิทยา:แนวคิดและทฤษฎี. กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุรเชษฐ์ คูหาเลิศ. (2567). บทบาทหน้าที่ของคติชนในมหาวิทยาลัย: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตสุโขทัย.วารสารศิลปศาสตร์วิชาการและการวิจัย, 19(1), 209-230.สืบค้นจากhttps://so04.tci-thaijo.org/index.php/larhcu/article/view/270483/183854
อภิลักษณ์ เกษมผลกูล และ พงษ์ศิริชัย สมคะเน. (2565). คติชนกับนางงาม: บทบาทหน้าที่ของคติชนและ ภาพสะท้อนสังคมไทย.วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา, 30(2), 179-196.สืบค้นจากhttps://so06.tci-thaijo.org/index.php/husojournal/article/view/253971/174088
อรัณย์ หนองพล. (2564).ย้อนชม 9 ละครรสเด็ดจาดผู้จัดแดง-ธัญญา โสภณ.Thestandard.สืบค้นจากhttps://thestandard.co/thanya-wachirabunjong-9-thai-series/
MGR online. (2562, 25มีนาคม). ช่อง 3 จัดพิธีครอบครูประจําปี 2562.MGR.https://mgronline.com/drama/detail/9620000029597
Sanook, (2561).เหตุการณ์อภินิหารกลางกอง“บุพเพสันนิวาส”เมื่อครั้ง“ปราปต์ปฎล”รับบทพระนารายณ์.Sanook.สืบค้นจากhttps://www.sanook.com/movie/78789/