การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะสำหรับการเรียนรู้เชิงบูรณาการในโรงเรียนขนาดกลาง

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีในศตวรรษที่ 21 ได้ส่งผลให้ระบบการศึกษาต้องปรับตัวอย่างมีนัยสำคัญ การจัดการเรียนรู้แบบเน้นเนื้อหาถูกแทนที่ด้วยแนวคิด “หลักสูตรฐานสมรรถนะ” (Competency-Based Curriculum: CBC) ซึ่งมุ่งพัฒนาให้ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้ความรู้ ทักษะ และคุณค่าในบริบทจริงได้อย่างยั่งยืน บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา “โมเดลหลักสูตรฐานสมรรถนะเชิงบูรณาการ” (Integrated Competency-Based Curriculum: CBC-IL) สำหรับโรงเรียนขนาดกลางที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากร แต่ต้องการยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยสังเคราะห์แนวคิดจากกรอบ OECD Learning Framework 2030, ทฤษฎี Teaching as a Design Science ของ Laurillard (2012), กรอบทักษะศตวรรษที่ 21 ของ Trilling และ Fadel (2009) รวมถึงงานวิจัยจาก ThaiJO ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้เชิงบูรณาการ ผลการพัฒนาโมเดลประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) โครงสร้างหลักสูตรฐานสมรรถนะ (2) การออกแบบหน่วยการเรียนรู้บูรณาการ (3) กระบวนการเรียนรู้เชิงสมรรถนะ และ (4) การประเมินผลเชิงสมรรถนะ การทดลองใช้ในโรงเรียนขนาดกลาง 2 แห่งพบว่า ครูมีบทบาทเป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ (learning designer) และนักเรียนพัฒนาสมรรถนะด้านการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร และความร่วมมือเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน บทความเสนอว่า โมเดล CBC-IL เป็นแนวทางสำคัญในการปฏิรูปการเรียนรู้ของไทยให้เชื่อมโยงระหว่างหลักสูตร การสอน และการประเมินผล อันจะนำไปสู่การสร้างผู้เรียนที่มีสมรรถนะครบด้าน พร้อมเผชิญความเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21