ผลของการใช้การเรียนรู้แบบโครงงานต่อความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้การเรียนรู้แบบโครงงานต่อความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนระดับมัธยมศึกษา โดยใช้การวิจัยเชิงกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังเรียน (One-Group Pretest–Posttest Design) กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 30 คน ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวทาง Project-Based Learning (PBL) เป็นเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย (1) แผนการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน (2) แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ และ (3) แบบสะท้อนคิดของผู้เรียน ผลการวิจัยพบว่า คะแนนความสามารถในการคิดวิเคราะห์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยเฉพาะในด้านการระบุปัญหา การให้เหตุผลเชิงตรรกะ และการประเมินหลักฐาน นอกจากนี้ ข้อมูลเชิงคุณภาพจากแบบสะท้อนคิดและการสังเกตในชั้นเรียนแสดงให้เห็นว่าผู้เรียนมีการคิดวิเคราะห์เชิงระบบ มีเหตุผลประกอบการตัดสินใจ และสามารถสื่อสารผลการเรียนรู้อย่างมีตรรกะมากขึ้น ผลลัพธ์ดังกล่าวสอดคล้องกับทฤษฎีการเรียนรู้จากประสบการณ์ ของ Kolb (1984) และแนวคิดของ Thomas (2000) ที่มองว่า PBL ช่วยพัฒนา “การเรียนรู้เชิงลึก” (deep learning) บทความนี้เสนอว่า การเรียนรู้แบบโครงงานเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนไทย และควรถูกบูรณาการเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปหลักสูตรฐานสมรรถนะในระดับมัธยมศึกษา