ภาวะผู้นำเชิงเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับการสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นบทความวิชาการเชิงแนวคิดที่มุ่งสังเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่าง “ภาวะผู้นำเชิงเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา” กับ “การสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้” โดยใช้การวิเคราะห์เชิงทฤษฎีจากแนวคิดของ Burns, Bass, Senge, และ Watkins & Marsick ร่วมกับงานวิจัยในบริบทไทย การศึกษาพบว่า ภาวะผู้นำเชิงเปลี่ยนแปลงเป็นกลไกสำคัญที่ผลักดันให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันภายในองค์กร ผ่านกระบวนการสร้างแรงบันดาลใจ วิสัยทัศน์ร่วม การกระตุ้นทางปัญญา และการส่งเสริมศักยภาพรายบุคคล ซึ่งส่งผลให้บุคลากรพัฒนาความเป็นเจ้าของร่วมต่อเป้าหมายของโรงเรียน นอกจากนี้ การพัฒนา “วัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้” จำเป็นต้องมีระบบสนับสนุนที่บูรณาการทั้งระดับผู้นำ ระบบโครงสร้าง และวัฒนธรรมการทำงาน โดยผู้นำทำหน้าที่เป็น “ผู้ออกแบบการเรียนรู้ขององค์กร” ที่สร้างสภาพแวดล้อมให้บุคลากรสามารถเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงอย่างต่อเนื่อง บทความได้เสนอกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการ “TLC Model” (Transformational–Learning Culture Model) เพื่ออธิบายกลไกเชื่อมโยงระหว่างภาวะผู้นำเชิงเปลี่ยนแปลงกับการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ในบริบทสถานศึกษาไทย พร้อมข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาผู้นำทางการศึกษาในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลง