ศาสตร์และศิลป์แห่งการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • พัฒนพงษ์ อนันต์ โรงเรียนป่าพะยอมพิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพัทลุง
  • ศรุติพงศ์ ภูวัชร์วรานนท์ สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา
  • มุจลินท์ ผลกล้า คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา

คำสำคัญ:

การตัดสินใจ, การบริหารสถานศึกษา, ผู้บริหารสถานศึกษา, ยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการบริหารสถานศึกษา ผู้บริหารจำเป็นต้องใช้กระบวนการคิด วิเคราะห์ และบูรณาการความรู้ ทักษะดิจิทัล และประสบการณ์ เพื่อให้สามารถตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ครอบคลุมขอบข่ายการบริหาร 4 ด้าน ได้แก่ ด้านบริหารวิชาการ ด้านบริหารงบประมาณ ด้านบริหารงานบุคคล และด้านบริหารทั่วไป ซึ่งแต่ละด้านมีลักษณะและกระบวนการตัดสินใจที่แตกต่างกันและส่งผลต่อความสำเร็จขององค์กรทางการศึกษา

ผลการศึกษาได้เสนอองค์ความรู้ที่ค้นพบเกี่ยวกับแนวทางการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล จำนวน 7 แนวทาง ได้แก่ (1) การนิยาม/ระบุปัญหา (2) การเลือกทางเลือกที่ดีที่สุด (3) การสร้างหรือขยายทางเลือก (4) การประเมินผล/ติดตามผลการตัดสินใจ (5) การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ (6) การตัดสินใจเชิงเหตุผล และ (7) ภาวะผู้นำในการตัดสินใจ โดยแนวทางเหล่านี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ร่วมกันหรือแยกใช้ตามสถานการณ์ สิ่งสำคัญที่สุด คือการนิยาม / ระบุปัญหา หากทราบปัญหาแล้วจะสามารถหาแนวทางมาใช้อย่างเหมาะสม เพื่อให้การบริหารสถานศึกษามีความเหมาะสม ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคดิจิทัล และนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.

กณิษฐา ทองสมุทร. (2561). ทักษะการบริหารงานในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา ตามการรับรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์] มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

ขวัญทิพย์ เดชผดุง สาธร ทรัพย์รวงทอง และกัลญาภรณ์ เจริญพร. (2568). เทคนิคการตัดสินใจสำหรับผู้บริหารยุคดิจิทัล. Educational Administration and Innovation Journal, 5(1), 37-47.

จารุวรรณ วิจิตรวงศ์วาน, และ นุชนรา รัตนศิระประภา. (2556). การตัดสินใจของผู้บริหารกับการปฏิบัติงานของครูโรงเรียนมัธยม. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 4(1), 128–136.

จิตรกร จันทร์สุข, เสาวนีย์ สิริสุขศิลป์, และ ปารย์พิชชา ก้านจักร. (2564). การตัดสินใจสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารมนุษศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 10(2), 223-238.

จิตรจรูญ ทรงวิทยา. (2561). การบริหารวิชาการในสถานศึกษายุคดิจิทัล. Journal of Roi Kaensarn Academic, 3(1), 41-55.

จุฑามาส แหนจอน. (2563). พลวัตกลุ่มและภาวะผู้นำ (Group Dynamics and Leadership) พิมครั้งที่ 4. แกนด์พอยท์.

เฉลิมขวัญ ถือความสัตย์ และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2555). การตัดสินใจของผู้บริหารกับการปฏิบัติงานของครู. วารสารบรหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 3(1), 110 – 116.

ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์, สัมฤทธิ์ กางเพ็ง, เพ็ญพรรณ เฟื่องฟูลอย. (2567). ภาวะผู้นำทางการตัดสินใจของผู้บริหาสถานศึกษาสถานบันการอาชีวศึกษาในภาคตะวันออกเฉลียงเหนือ. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 2(4), 31-47.

ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 18(1), 45-57.

เดช ศรีระโส. (2567). ทักษะการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครูผู้สอนในสถานศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(6), 472.

ธันยาภรณ์ สังข์เมือง. (2565). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการบริหารงานวิชาการเพื่อยกระดับคุณภาพคุณภาพการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1 [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นพวรรณ คำเพ็ญ. (2566). การตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษากับการทำงานเป็นทีมของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พิชญา จันทร์งาม. (2567). รูปแบบพฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วาสารสถาบันวิจัยญาณสังวร, 14(2), 36-38.

พัฒนพงษ์ แสงพันธ์. (2566). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พัฒนพงษ์ อนันต์. (2568). ศาสตร์และศิลป์แห่งการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา.

มลฤดี เพ็งสง่า, และ มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2567). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ศรีนครินทรวิโรฒ, 24(2), 162-175.

เมธินี ทองสุกใส, สุวิทย์ ภาณุจารี, และ ละมุล รอดขวัญ. (2567). แนวคิดการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. Interdisciplinary

Academic and Research Journal, 4(6), 671- 680. https://doi.org/10.60027/iarj.2024.278858.

รัตนาภรณ์ เผ่าฟู. (2566). การศึกษาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยพะเยา.

รุ่งรัตน์ พลชัย. (2563: 56). ภาวะผู้นำกับการบริหารในยุคดิจิทัล. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มมร.วิทยาเขตอีสาน,

(3), 56.

วุฒินันท์ โพหะดา. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับแรงจูงในการ

ปฏิบัติงานของครูผู้สอน ศูนย์เครือข่ายลุ่มน้ำสายบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 1 [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.

วิไลลักษณ์ รู้กิจ. (2566). การบริหารงานวิชาการในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

วิไลวรรณ ศรีมันตะสิริภัทร, และ ธีรังกูร วรบำรุงกุล. (2560). พฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารและครูที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีม. วารสารราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(21), 147–156.

วิรากร เจริญเชื้อ. (2565). ภาวะผู้นำดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเลย หนองบัวลำภู [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

วลัยลักษณ์ อินนอก, และ คณะ. (2567). การบริหารวิชาการในสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(3), 925- 930.

วราภรณ์ ตังเซ่ง. (2563). พฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา ตามทัศนะของครูโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ภารวี การญจนประภาส. (2562). การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจบริหารงานของครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ศรัญญา น้อยพิมาย. (2562). ทักษะการบริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขค 2 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

ศศินี ปานสมุทร. (2565). กระบวนการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา. วารสารศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 2(พิเศษ), 235-244.

สุดา โลมากิจ. (2566). การตัดสินใจของผู้บริหารการศึกษาเพื่อส่งเสริมศักยภาพบุคลากรในองค์กร. การประชุมวิชาการและนำเสนองานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 5 (น.1068-1078). บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

สุธิกานต์ บริเอก. (2564). ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูผู้สอนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

Simon, H. A. (1977). The new science of management decision. Prentice-Hall.

Vroom, Victor H. (1964). Work and Motivation. John Wiley and Sons.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-30

รูปแบบการอ้างอิง

อนันต์ พ. . ., ภูวัชร์วรานนท์ ศ. . ., & ผลกล้า ม. . (2025). ศาสตร์และศิลป์แห่งการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 5(3), 1–15. สืบค้น จาก https://so18.tci-thaijo.org/index.php/edusskru/article/view/1660

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ