ภูมิรัฐศาสตร์แห่งอาชญากรรม: วิเคราะห์บทบาทของนโยบายความมั่นคงไทย-เมียนมาในการก่อเกิดและขยายตัวของแก๊งคอลเซ็นเตอร์ข้ามชาติ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างนโยบายความมั่นคงของไทยและเมียนมากับการก่อเกิดและขยายตัวของแก๊งคอลเซ็นเตอร์ข้ามชาติ โดยตั้งอยู่บนแนวคิด “ภูมิรัฐศาสตร์แห่งอาชญากรรม” ที่ชี้ให้เห็นว่า พื้นที่ชายแดนไม่ใช่เพียงเส้นแบ่งรัฐ แต่เป็นโครงสร้างอำนาจที่ซ้อนทับด้วยผลประโยชน์ กลุ่มอำนาจ และการนิยามของรัฐเงา การศึกษานี้ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสาร นโยบาย และสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในพื้นที่ชายแดนไทย–เมียนมา ผลการวิจัยชี้ว่า (1) นโยบายความมั่นคงของทั้งสองประเทศมีส่วนในการสร้างพื้นที่สีเทาที่เอื้อต่อการดำเนินกิจกรรมของแก๊งคอลเซ็นเตอร์ โดยไทยใช้แนวทาง “กันชนนิยม” และเมียนมาใช้โครงสร้าง “รัฐซ้อนรัฐ” ที่เปิดช่องให้กลุ่มติดอาวุธและทุนสีเทาดำเนินกิจกรรมผิดกฎหมาย  (2) กลุ่มอำนาจท้องถิ่น เช่น ผู้นำชาติพันธุ์ เจ้าหน้าที่รัฐ และกลุ่มทุน มีบทบาทในการเอื้อประโยชน์และได้รับผลตอบแทนจากเครือข่ายคอลเซ็นเตอร์ในฐานะระบบเศรษฐกิจคู่ขนาน  และ (3) การจัดการปัญหาในระยะยาวจำเป็นต้องเริ่มจากการปรับเปลี่ยนนโยบายความมั่นคงในระดับโครงสร้าง ทั้งในด้านวิธีคิด การกำกับตรวจสอบ และการออกแบบนโยบายชายแดนที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง บทความนี้เสนอให้รัฐไทยหันมาใช้กรอบนโยบายแบบ “การบริหารพื้นที่อย่างรับผิดชอบ” ควบคู่กับการจัดตั้งกลไกตรวจสอบภายใน การพัฒนาฐานข้อมูลเชิงพื้นที่ และการสร้างความร่วมมือพหุภาคีกับประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อจัดการกับอาชญากรรมข้ามชาติอย่างยั่งยืน ทั้งนี้เพื่อเปลี่ยนพื้นที่ชายแดนจากเขตอาชญากรรมให้กลายเป็นพื้นที่แห่งความยุติธรรม ความมั่นคง และการพัฒนาอย่างแท้จริง