The Religious syncretism in Buddhist Temples: A Case Study of Phantha Temple, Mueang District, Sisaket Province
Keywords:
Religious Syncretism, Temples in Sisaket Province, Phantha TempleAbstract
This research aims to examine the integration of religious beliefs in a Buddhist temple through a case study of Phantha Temple, Mueang District, Sisaket Province, as reflected in sacred sculptures housed within the temple. The study employs documentary research and interviews with individuals associated with the temple and its diverse belief systems, including monks, temple staff, and devotees, and presents the findings through descriptive–analytical analysis.
The results reveal that Thai society is multicultural, characterized by a wide diversity of cultures and religious beliefs, which is also evident within the grounds of Phantha Temple, where beliefs in Theravada and Mahayana Buddhism, Brahmanism, spirit worship, indigenous beliefs, and other traditions are blended through various sacred images. These include Phra Phuttha Maneenopparat (Luang Pho Mai Thong), Phra Phuttha Chinnarat, Luang Pho Thanjai, the Five Emerald Buddha Brothers (Theravada Buddhism); Avalokitesvara (Mahayana Buddhism); Narayana and Ganesha (Brahmanism); Mae Takhian (spirit belief); the Naga (indigenous belief); and images of King Rama V and Princess Srinagarindra (other belief systems). The establishment of these sacred objects within the temple stems from the abbot’s intention, donations from lay devotees, beliefs that the sacred beings themselves wished to reside there, and broader social changes. These sacred entities are believed to protect worshippers from harm, enhance the temple’s role and significance as an important Buddhist religious site for major rituals, serve as a spiritual anchor for the local community, and ensure the successful completion of religious ceremonies.
References
กัญจน์ กนฺตธมฺโม. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2560). ศรีสะเกษ. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.
กรมศิลปากร. (2560). ทวารบาล เทพผู้รักษาศาสนสถาน. กรมศิลปากร.
เกียรติชัย เขียวอ่อน. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
คมกฤช อุ่ยเต๊กเค็ง. (2560). ภารตะสยาม ผี พราหมณ์ พุทธ. มติชน.
คูณ โทขันธ์. (2551). พุทธศาสนากับสังคมและวัฒนธรรม. โอเดียนสโตร์.
จิรัสสา คชาชีวะ. (2531). พระพิฆเนศวร์: คติความเชื่อและรูปแบบของพระพิฆเนศวร์ที่พบในประเทศไทย. กรมศิลปากร.
ฉลาดชาย รมิตานนท์. (2527). ประเพณีการทรงผีเจ้านายและบทบาททางสังคม: กรณีศึกษาในจังหวัดเชียงใหม่. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชนินทร์ ผ่องสวัสดิ์. (2559). ลัทธิบูชาเจ้าแม่กวนอิมในสังคมไทย. ใน อัมมาร์ สยามวาลา (บ.ก.), วารสารไทยศึกษา: สังคมพหุลักษณ์ อัตลักษณ์และความเชื่อ. (น.162-191). สถาบันไทยคดีศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ชาญชัย คงเพียรธรรม . (2558). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์: การศึกษาวิเคราะห์สัญลักษณ์สัตว์ในวัฒนธรรมเขมร. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชาญชัย คงเพียรธรรม และคณะ. (2556). เรื่องผีในอีสาน: ความเชื่อและพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับผีของกลุ่มชาติพันธุ์ลาว เขมร ส่วย และเวียดนาม ที่อาศัยอยู่ในบริเวณอีสานใต้ของประเทศไทย. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชาญชัย คงเพียรธรรม และคณะ. (2561). นาคสถานในภาคอีสานของไทย. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชาญชัย คงเพียรธรรม และคณะ. (2562). การผสานความเชื่อในวัดทางพระพุทธศาสนา: กรณีศึกษาวัดในอำเภอเมืองอุบลราชธานีและอำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชาญชัย คงเพียรธรรม. (2562). ความเชื่อเรื่องเนียะตาในสังคมเขมร. ใน ชาญชัย คงเพียรธรรม (บ.ก.), คม คิด คน เขมร: รวมบทความวิชาการทางด้านศาสนาและความเชื่อในสังคมเขมร. (น.12-15). คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชาญชัย คงเพียรธรรม และคณะ. (2563). ร่องรอยของอารยธรรมเขมรในจังหวัดอุบลราชธานี.คณะศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชาตรี ประกิตนนทการ. (2550). พระพุทธชินราชกับประวัติศาสตร์สมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์. มติชน.
ณัฏฐพัฒน์ แจ่มจันทร์. (2558). เส้นทางบุญ มรดกธรรม จังหวัดศรีสะเกษ. ศรีสะเกษการพิมพ์.
ดนัย ไชยโยธา. (2560). อารยธรรมไทย. โอเดียนสโตร์.
ทองเลี่ยม อ่อนศรี. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
ธิดา สาระยา. (2546). อารยธรรมไทย. ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีระพงษ์ มีไธสง. (2562). ผีกับพุทธ: การผสมผสานทางความเชื่อ. อินทนิล.
ธีรโชติ เกิดแก้ว. (2550). พหุวัฒนธรรมความเชื่อในวิถีไทย. มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.
ทรงวิทย์ ดลประสิทธิ์. (2541). โคตรวงศ์ทศกัณฐ์. มติชน.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2540). ลัทธิพิธีเสด็จพ่อ ร.5. มติชน.
ประดิษฐ ศิลาบุตร. (2550). ห้วยสำราญ: แหล่งน้ำคู่เมืองศรีสะเกษ. ศูนย์ศรีสะเกษศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.
ประดิษฐ ศิลาบุตร. (2562). บันทึกความทรงจำ. ศูนย์ศรีสะเกษศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.
ปรานี วงษ์เทศ. (2543). สังคมและวัฒนธรรมในอุษาคเนย์. ศิลปวัฒนธรรม.
ปราณี สินค้ำ. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
พัฒนา กิติอาษา. (2548). ท้องถิ่นนิยม. คณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.).
พิกุล อ่อนศรี. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
พิภัทรา แจ่มรุจิ. (2557). การผสมผสานความเชื่อทางศาสนา (Syncretism) กับการกลายเป็นสินค้าของวัดในสังคมไทย: กรณีศึกษาวัดสมานรัตนาราม ตำบลบางแก้ว อำเภอเมืองฯ จังหวัดฉะเชิงเทรา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระยาสัจจาภิรมย์ (สรวง ศรีเพ็ญ). (2565). เทวกำเนิด. อมรินทร์.
ผกามาศ วงศ์ภักดี. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
ผิน แสนสุข. (2555). ออดหลอดซอดศรีสะเกษ. ศรีสะเกษการพิมพ์.
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2547). มนุษย์กับอารยธรรม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. (2555). ท่องอารยธรรม ตามมูนเมืองอุบล แหล่งธรรมะและธรรมชาติ. มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
วรลักษณ์ ผ่องสุขสวัสดิ์. (2560). พระราหู: อสูรเทพผู้พลิกฟ้า อนาคตพระพุทธเจ้า. อมรินทร์.
วาณี แก่นสุข. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
วาด ทองรอง. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
วิยะดา ทองมิตร. (2554). พระโพธิสัตว์กวนอิม. เมืองโบราณ.
ศานติ ภักดีคำ. (2557). พระอินทร์: มหาเทพผู้พิทักษ์พระพุทธศาสนา แบบอย่างแห่งจิตอาสา. อมรินทร์.
ศานติ ภักดีคำ. (2556). พระนารายณ์: ผู้ปราบยุคเข็ญแห่งโลก. อมรินทร์.
ศานติ ภักดีคำ. (2557). นาค: บัลลังก์พระนารายณ์ ผู้พิทักษ์ศาสนา. อมรินทร์.
ศานติ ภักดีคำ. (2558). พระพิฆเนศวร: เทพผู้ประทานความสำเร็จ เจ้าแห่งศิลปวิทยา. อมรินทร์.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2567). พุทธศาสนาและความเชื่อในสังคม. มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์.
ศิรชัช พรหมดี. (2553). ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และวิถีศรีสะเกษ. สำนักพิมพ์สโมสรศิลปินศรีสะเกษ.
สุทัศน์ ประทุมแก้ว และคณะ. (2561). รายงานการวิจัยเรื่อง: ศึกษาภูมิปัญญาด้านการผสมผสานความเชื่อและการประกอบพิธีกรรมของชุมชนสี่เผ่าในจังหวัดศรีสะเกษ. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยา วิทยาลัยสงฆ์ศรีสะเกษ.
สุภัทตรา อ่อนศรี. (2551). วิถีชีวิตกับการเปลี่ยนแปลงสภาพป่าโนนบักบ้า กรณีศึกษาชุมชนพันทาใหญ่ ตำบลโพธิ์ อำเภอเมืองฯ จังหวัดศรีสะเกษ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.
สุภัทตรา อ่อนศรี. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
สมชาติ มรีโชติ. (2530). จิตรกรรมไทย. โอเดียนสโตร์.
สำนักงานจังหวัดศรีสะเกษและภาคีเครือข่าย. (2548). ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดศรีสะเกษ: ประวัติอำเภอ หมู่บ้าน จังหวัดศรีสะเกษ. ศรีสะเกษการพิมพ์.
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2548). มานุษยวิทยาศาสนา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อมรา พงศาพิชญ์. (2533). วัฒนธรรม ศาสนา และชาติพันธุ์: วิเคราะห์สังคมไทยแนวมานุษยวิทยา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อาภาภิรัตน์ วัลลิโภดม. (2536). ศาลเจ้า ศาลเทพ ศาลพรหม ในประเพณีความเชื่อของชาวเมือง กรณีเฉพาะย่านถนนงามวงศ์วาน [สารนิพนธ์ปริญญาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อุษณีย์ ศิลาบุตร. (1 พฤศจิกายน 2568). การสื่อสารส่วนบุคคล.
เอนก นาวิกมูล. (2567). ผีไทย. แสงดาว.
โอม รัชเวทย์. (2560). พระสีวลี: เอตทัคคะผู้เลิศด้วยลาภสักการะ. อมรินทร์.
โอม รัชเวทย์. (2561). พระสังกัจจายน์: ผู้เป็นที่รักของมนุษย์และเทวดา. อมรินทร์.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Faculty of Education and Human Development, Si Saket Rajabhat University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง