Study of Local Wisdom in Producing Luem Phua Black Glutinous Rice Tea through the Social Engineer Process by the Student Club of the Faculty of Education and Human Development, Sisaket Rajabhat University
Keywords:
Local wisdom, Luem Phua Black Glutinous Rice Tea, Social EngineeringAbstract
This article examines local wisdom in producing Luem Phua, Black Glutinous Rice Tea through a social engineering process conducted by the Student Club of the Faculty of Education and Human Development at Sisaket Rajabhat University. The study focuses on its historical background, origins, conceptual foundations, necessity, knowledge, expertise, and skills involved in the production process, as well as the transmission of this local wisdom to younger generations. A qualitative research methodology was employed, utilizing document analysis, interviews, discussions, and observations, implemented through a social engineering framework with five tools designed to develop students into thinkers, communicators, coordinators, and innovators. The findings reveal that the application of these five tools—(1) “Heaven-sent” (community context and problem exploration), (2) “Life Clock” (identifying collaborators), (3) developmental timeline (community history and rice farming evolution), (4) process timeline (production process of black glutinous rice tea), and (5) the M.I.C. Model for local development (emphasizing product enhancement, improvement, and innovation)
This local wisdom represents accumulated knowledge and expertise derived from experimentation and continuous learning, passed down from individuals to families and communities. The process integrates local raw materials with environmental, economic, cultural, and social capital, leading to self-reliance and increased community income. Originally developed from rice porridge water for the elderly, it has been adapted to suit people of all ages, resulting in a fragrant, appealing, and beneficial product that supports brain health, helps prevent beriberi, and aids digestion, and is transmitted through formal training combined with integrated learning approaches.
References
กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. (2558). ข้าว: แหล่งกำเนิดวัฒนธรรมไทย. กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.
แก้วตา ผิวพรรณ. (2565). โครงการบ่มเพาะวิศวกรสังคมเพื่อพัฒนานวัตกรรมในการเพิ่มศักยภาพการพัฒนาเชิงพื้นที่ในอำเภอเขาค้อ. วารสาร มจร.การพัฒนาสังคม, 7(3), 148-168.
ไกรภพ สาระกุล. (2552). มหัศจรรย์ข้าวไทยห่างไกลโรคภัยสมุนไพรใกล้ตัว. ธิงค์กู๊ด.
คมชวัชร์ พสูริจันทร์แดง และคณะ. (2567). การศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นปลาตะเพียนสานใบลาน แขวงตลาดพลู เขตธนบุรี จังหวัดกรุงเทพมหานคร. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มศว, 15(2), 126-136.
คุณัญญาฐ์ คงนาวัง และโชติมา ไชยวงศ์เกียรติ. (2568). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนภายใต้กระบวนการวิศวกรสังคมของกลุ่มผู้ผลิตสินค้าชุมชน ตำบลนาเสียว อำเภอเมืองฯ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสังคมศาสตร์ทัศนา, 1(2), 29-37.
จอห์น ฮาวกินส์. (2568). เศรษฐกิจสร้างสรรค์ เขามั่งคั่งจากความคิดอย่างไร. คุณากร วาณิชย์วิรุฬห์ แปล. ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบ (TCDC).
เฉลิมวงศ์ เจริญสุข (บรรณาธิการ). (2547). ชาสมุนไพรและน้ำผักสมุนไพรเพื่อสุขภาพและพลังงาน. สำนักพิมพ์เพชรกะรัต.
ชาญชัย คงเพียรธรรม. (2559). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์: การศึกษาพืชสำคัญในวัฒนธรรมเขมร. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
ชุติมา เมฆวัน. (2563). การแปรรูปข้าวพื้นบ้านในพื้นที่เขตอำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ที่ตอบสนองการบริโภคในยุคปัจจุบัน. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาการจัดการ มข, 13(2), 139-157.
ชุติมา เมฆวัน. (2564). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ : การปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตข้าวของเกษตรกรรุ่นใหม่ในจังหวัดศรีสะเกษ. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว.) โดยผ่านความเห็นชอบของมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ.
ชุติมา เมฆวัน. (2564). แนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มแก่ผลิตภัณฑ์ข้าวพื้นบ้านที่สอดคล้องกับบริบทและวิถีบริโภคของผู้บริโภคในปัจจุบันในพื้นที่อำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(1), 152-179.
ชุติมา เมฆวัน. (2565). การศึกษาเปรียบเทียบความรู้คุ้มค่าของการปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตข้าวพื้นที่ทุ่งของเกษตรกร
ในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาการจัดการ มข, 15(2), 115-131.
ชุติมา เมฆวัน. (2566). การศึกษาเปรียบเทียบความคุ้มค่าของการปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีการผลิตข้าวพื้นที่ทามของเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 9(1), 312-323.
เทิดชาย ช่วยบำรุง. (2567). ภูมิปัญญาการพัฒนาท้องถิ่นเชิงสร้างสรรค์. สถาบันพระปกเกล้า.
ธิดา สาระยา. (2548). ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติศาสตร์ที่สัมพันธ์กับสังคมมนุษย์. เมืองโบราณ.
นงรัตน์ อิสโร. (2564). คู่มือการพัฒนานักศึกษาเพื่อการพัฒนาประเทศ. อมรินทร์.
นิยม วงศ์พงษ์ดำ และชุติมา เมฆวัน. (2568). การสร้างอัตลักษณ์และคุณค่าข้าวพื้นบ้านเพื่อการค้าที่ตอบสนองการบริโภคในปัจจุบัน. วารสารงานวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 12(1), 34-51.
นันธวัช นุนารถ. (2560). ภูมิปัญญาท้องถิ่น คุณค่าแห่งอดีต วัฒนธรรมเพื่อการศึกษาที่ยั่งยืน. วารสารวิชาการ วิจัย และวิจัยสังคมศาสตร์, 12(34), 17-26.
พินิจ จันทร และคณะ. (2565). คู่มือการทำชาและน้ำสมุนไพรเพื่อสุขภาพ. สำนักพิมพ์เพชรพินิจ.
พอพันธ์ อุยยานนท์. (2567). ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจแห่งประเทศไทย. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2567). ภูมิปัญญาไทย. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2568). ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทย. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ส.พลายน้อย. (2554). พฤกษนิยาย. ยิปซีกรุ๊ป.
สุเทวี คงคูณ. (2568). การเรียนรู้ชุมชนท้องถิ่นโดยใช้กระบวนการวิศวกรสังคม กรณีศึกษา : ตำบลหัวช้าง อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการวิทยาลัยบริหารศาสตร์, 8(3), 50-66.
สุรีพร เกตุงาม. (2553). รายงานผลการดำเนินงานโครงการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม : การสำรวจการอนุรักษ์พันธุ์ข้าวพื้นเมืองเพื่อการแปรรูปผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น. คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
อริยาภรณ์ พงษ์รัตน์ และนิตยา วานิกร. (2543). การศึกษาวัฒนธรรมการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากข้าวในจังหวัดอุบลราชธานี. คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Faculty of Education and Human Development, Si Saket Rajabhat University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง