จริยธรรมและภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21
คำสำคัญ:
จริยธรรม, ภาวะผู้นำ, ผู้บริหารสถานศึกษา, ศตวรรษที่ 21บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่องจริยธรรมและภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 มีวัตถุประสงค์เพื่อ อธิบายความหมาย ความสำคัญ องค์ประกอบ ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษา และแนวทางการพัฒนา จริยธรรมและภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 พบว่าจริยธรรมเป็นรากฐานของความเป็นผู้นำที่ดี และภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนสถานศึกษาให้มีคุณภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีจริยธรรมและคุณธรรมจะสามารถสร้างแรงบันดาลใจ เสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งความดีงาม และยกระดับคุณภาพของผู้เรียนและบุคลากรได้อย่างยั่งยืน
โดยผู้เขียนได้ค้นพบองค์ความรู้ใหม่จากการสังเคราะห์องค์ประกอบสำคัญ ประกอบด้วย 7 มิติ ได้แก่ ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม ภาวะผู้นำเชิงการเปลี่ยนแปลง ภาวะผู้นำเชิงคุณธรรม การบริหารแบบธรรมาภิบาล ประสิทธิภาพการบริหารสถานศึกษา คุณภาพของผู้เรียนและบุคลากรทางการศึกษา บริบทดิจิทัลและนวัตกรรมการศึกษา องค์ความรู้ใหม่ที่ได้ชี้ให้เห็นว่า ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ต้องบูรณาการคุณธรรม จริยธรรม และเทคโนโลยีเข้าด้วยกันอย่างสมดุล เพื่อสร้าง “ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมในยุคดิจิทัล” ขับเคลื่อนองค์กรสู่ความเป็นเลิศอย่างมีคุณค่าและยั่งยืน โดยมีจริยธรรมเป็นศูนย์กลางของการบริหารและพัฒนาคุณภาพทางการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กชกร เนียมท่าเสา, และ สมชาย เทพแสง. (2566). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคใหม่. วารสารการบริหารการศึกษา, 13(2), 45–58.
กมลทิพย์ ทองกำแหง. (2562). การพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กัญญาภัค ไข่เพชร, และ จุฬาพรรณภรณ์ ธนะแพทย์. (2565). จริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์, 12(1), 23–35.
จริญญาภรณ์ ศรีจันดารี, และ จุฬาพรรณภรณ์ ธนะแพทย์. (2564). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์, 4(2), 112–125.
ฉันท์ชนก หนูไชยทอง, วาธิณีย์ พหุพัฒนา, และ รุจิรา อ่อนแก้ว. (2567). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการเปลี่ยนแปลงสมัยใหม่. วารสารครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 5(1), 35–47.
ทัชชัย ผ่องสวัสดิ์, และ คมกริช อันทรง. (2568). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารศึกษาศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 7(1), 155–168.
พนัส ปรีวาสนา. (2553). การบริหารสถานศึกษาเชิงคุณธรรม. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
พระครูปริยัติโสภณกิจ, และ เอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2566). การบริหารสถานศึกษาตามหลักคุณธรรมและจริยธรรม. วารสารการศึกษาพุทธศาสตร์, 9(2), 65–80.
ประยูร พรหมพันธุ์. (2559). จริยธรรมกับการพัฒนามนุษย์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
เพ็ญศิริ สมเรือน. (2560). คุณธรรมและจริยธรรมสำหรับผู้บริหารยุคใหม่. วารสารการบริหารการศึกษา, 11(1), 77–88.
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (2554). ราชบัณฑิตยสภา. สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2546). พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. 2547. สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2553). การศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สุรัตน์ ไชยชมภู. (2557). ภาวะผู้นำและการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วิไลลักษณ์ รู้กิจ, เอกราช โฆษิตพิมานเวช, และ สัมฤทธิ์ กางเพ็ง. (2567). การสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งคุณธรรมในโรงเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 8(1), 22–34.
Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Improving organizational effectiveness through transformational leadership. Sage Publications.
Brown, M. E., Treviño, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 97(2), 117–134.
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9th ed.). CA: Sage Publications.
Senge, P. M. (1990). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. Doubleday.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times. Jossey-Bass.
UNESCO. (2015). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. UNESCO Publishing.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเอง
