พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร : การศึกษาใหม่เกี่ยวกับประวัติการแต่ง
คำสำคัญ:
พระนิพนธ์, เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร, การศึกษาใหม่, ประวัติการแต่งบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ นำเสนอข้อมูลใหม่เกี่ยวกับพระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรในด้านประวัติและระยะเวลาในการแต่ง ผลการศึกษาพบว่าพระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร แต่งขึ้นในวาระและโอกาสที่ต่างกัน ดังนี้ 1) แต่งขึ้นตอนเป็นกรมขุนเสนาพิทักษ์ ได้แก่ กาพย์เห่เรือ กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก 2) แต่งขึ้นตอนบวชแล้วปรับปรุงใหม่อีกครั้งตอนเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ได้แก่ นันโทปนันทสูตรคำหลวง พระมาลัยคำหลวง 3) แต่งขึ้นตอนเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ได้แก่ บทเห่กากี บทเห่สังวาส บทเห่ครวญเพลงยาว 3 สำนวน ผลการศึกษายังพบว่า 1) เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรได้นำข้อความจากพระนิพนธ์เก่ามาดัดแปลงในพระนิพนธ์ใหม่ 2) กาพย์เห่เรือเป็นบทพรรณนาอารมณ์ส่วนตัวของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร ไม่ใช่บทเห่เรือหลวงหรือบทเห่เรือเล่นแต่ประการใด
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2529). จารึกในประเทศไทย เล่ม 5 อักษรธรรมและอักษรไทย. โรงพิมพ์ภาพพิมพ์.
กรมศิลปากร. (2545). วรรณกรรมสมัยอยุธยา เล่ม 3 (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
คำให้การขุนหลวงหาวัด. (2553). ใน ประชุมคำให้การกรุงศรีอยุธยารวม 3 เรื่อง. แสงดาว.
ณัฐวุฒิ คล้ายสุวรรณ. (2558). วรรณกรรมเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร. โอเดียนสโตร์.
ณัฐวุฒิ คล้ายสุวรรณ. (2566). วิเคราะห์เรื่องนางในวรรณกรรมของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร. วารสารวิชาการอยุธยาศึกษา, 15(2), 23–35.
ณัฐวุฒิ คล้ายสุวรรณ. (2568). พระมาลัยคำหลวง: การวิเคราะห์เรื่องผู้แต่ง. วารสารภาษา-จารึก, 2(2), 31–46.
ธนิต อยู่โพธิ์. (2516). เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร พระประวัติ และพระนิพนธ์บทร้อยกรอง (พิมพ์ครั้งที่ 5). ศิลปาบรรณาคาร.
นิตยา กาญจนะวรรณ. (2563). วรรณกรรมอยุธยา (พิมพ์ครั้งที่ 13). มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
นิตยา ตัณฑโอกาส. (2520). ลักษณะเด่นของกาพย์ห่อโคลง และกาพย์เห่เรือพระนิพนธ์ของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร . วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประคอง เจริญจิตรกรรม. (2554). เจ้าฟ้าธรรมธิเบศทรงนิพนธ์เรื่องพระมาลัยคำหลวงก่อนเรื่องนันโทปนันทสูตรคำหลวง. วารสารศิลปศาสตร์, 11(2), 72–80.
รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2556). กาพย์เห่เรือจากสมัยอยุธยาถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช. แสงดาว.
ลัลนา ศิริเจริญ. (2525). วรรณกรรมอยุธยา. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
วรางคณา ปัญญามี. (2568). วรรณคดีสมัยกรุงศรีอยุธยา. ดีเซมเบอรี่.
วันเนาว์ ยูเด็น. (2527). ประวัติวรรณคดีสมัยสุโขทัยและอยุธยา. ไทยวัฒนาพานิช.
ศุภร บุนนาค และสุริยา รัตนกุล. (2548). สุนทรียภาพจากเจ้าฟ้ากุ้ง (พิมพ์ครั้งที่ 2). สถาพรบุ๊คส์.
โสภี รัมมณีย์. (2534). วิเคราะห์การใช้ภาพพจน์ในวรรณคดีพระพุทธศาสนาของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ .วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อรอนงค์ พัดพาดี. (2521). พระนิพนธ์ประเภทคำหลวงของเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศึกษาครุทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
