การพัฒนาสมรรถนะครูสู่ความสำเร็จที่ยั่งยืน
คำสำคัญ:
สมรรถนะครู, การพัฒนาวิชาชีพครู, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, ภาวะผู้นำทางการศึกษา, ความสำเร็จอย่างยั่งยืนของสถานศึกษาบทคัดย่อ
การเปลี่ยนแปลงของสังคม เทคโนโลยี และบริบทโลกในยุคความผันผวน ส่งผลให้ระบบการศึกษาจำเป็นต้องปรับตัวเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะที่สอดคล้องกับศตวรรษที่ 21 โดยเฉพาะทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ในบริบทดังกล่าว ครูมีบทบาทสำคัญในฐานะผู้ออกแบบการเรียนรู้ และผู้นำการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษา ดังนั้น การพัฒนาสมรรถนะครูจึงเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืน บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับสมรรถนะครู การพัฒนาวิชาชีพครู และการบริหารสถานศึกษา ซึ่งการพัฒนาสมรรถนะครูควรดำเนินการผ่านกลไกเชิงระบบที่เชื่อมโยงการพัฒนาวิชาชีพครูกับการบริหารสถานศึกษาและผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนในระดับบุคคล ระดับทีม และระดับองค์กร กลไกสำคัญ ประกอบด้วย 1) ระบบการพัฒนางานตามข้อตกลงในการพัฒนางาน 2) ภาวะผู้นำทางการศึกษา 3) ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 4) นวัตกรรมการบริหารงานบุคคล และ 5) กระบวนการสะท้อนคิดจากการปฏิบัติงานจริง จากการสังเคราะห์ดังกล่าว ผู้เขียนได้นำเสนอโมเดลการพัฒนาสมรรถนะครูสู่ความสำเร็จที่ยั่งยืนของสถานศึกษา ซึ่งอธิบายความสัมพันธ์ของกลไกการพัฒนาครูในลักษณะของระบบที่เชื่อมโยงปัจจัยนำเข้า กระบวนการ ผลลัพธ์ และข้อมูลย้อนกลับ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2564). ภาวะผู้นำทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัชราภา ตันติชูเวช. (2565). การนิเทศโดยใช้การโค้ชเป็นฐานเพื่อพัฒนาชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษา. วารสารวิจัยการบริหารการศึกษา, 9(2), 45–60.
ลิขิต นูมะหันต์ และสุมิตร สุวรรณ. (2567). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาต่อการประเมินวิทยฐานะของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3. วารสารสังคมศาสตร์วิจัย, 15(2), 107–125.
วิจารณ์ พานิช. (2562). ครูกับการเรียนรู้และการพัฒนาวิชาชีพ. มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
สมาน อัศวภูมิ. (2563). การบริหารการศึกษาและการจัดการสถานศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). กรอบรางวัลคุณภาพแห่งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBECQA). กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2564). แนวทางการประเมินผลการปฏิบัติงานตามข้อตกลงในการพัฒนางาน (Performance Agreement: PA) สำหรับข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2564). มาตรฐานตำแหน่งและมาตรฐานวิทยฐานะข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2566). รายงานสถิติข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
Blömeke, S. (2022). Teacher competence as a continuum: Linking teacher knowledge, practice, and effectiveness. Teaching and Teacher Education, 115, 103716. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103716
Boyatzis, R. E. (2008). Competencies in the 21st century. Journal of Management Development, 27(1), 5–12. https://doi.org/10.1108/02621710810840730
Daft, R. L. (2018). Management (13th ed.). Cengage Learning.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.
Hargreaves, A., & Fullan, M. (2018). Professional capital: Transforming teaching in every school. Teachers College Press.
McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1–14. https://doi.org/10.1037/h0034092
OECD. (2018). Innovative human resource management in the public sector. OECD Publishing.
OECD. (2019). Education policy outlook 2019: Working together to help students achieve their potential. OECD Publishing.
Senge, P. M. (2017). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. ed.). Doubleday.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
เวอร์ชัน
- 2026-11-02 (2)
- 2026-11-02 (1)
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารศึกษาครุทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##
