บทบาทของระบบพี่เลี้ยงและให้คำปรึกษาในการพัฒนาครู: การศึกษาเพื่อเปรียบเทียบรูปแบบการนิเทศของประเทศไทยและต่างประเทศ
คำสำคัญ:
บทบาทของระบบพี่เลี้ยงและให้คำปรึกษา, การพัฒนาครู, วิธีการนิเทศ, รูปแบบการนิเทศของประเทศไทย และต่างประเทศบทคัดย่อ
บทความนี้เป็นการฉายภาพแนวคิดการพัฒนาครูสมัยใหม่เปลี่ยนจากรูปแบบการฝึกอบรมแบบรับความรู้ฝ่ายเดียว มาเป็นการเรียนรู้ร่วมกัน ประเมินผลจากการปฏิบัติจริงของครูและเน้นการพัฒนาสมรรถนะตลอดช่วงชีวิตวิชาชีพ นั่นก็คือการใช้ระบบพี่เลี้ยงและให้คำปรึกษาในการพัฒนาครู ซึ่งเป็นวิธีการนิเทศการสอนที่มีประสิทธิภาพสูง การเชื่องโยงกับทฤษฎีเบื้องต้นเกี่ยวกับระบบพี่เลี้ยงและการให้คำปรึกษาที่เป็นการเรียนรู้ของผู้เรียนที่เป็นผู้ใหญ่และการเรียนรู้จากประสบการณ์สถานการณ์ปัจจุบันของระบบพี่เลี้ยง และการให้คำปรึกษาในประเทศไทยที่ได้มีการนำมาใช้อย่างต่อเนื่อง การเปรียบเทียบรูปแบบการนิเทศของประเทศไทยและต่างประเทศ เพื่อนำจุดเด่นของต่างประเทศผสานเข้ากับจุดแข็งของประเทศไทย บทความนี้ได้กล่าวถึงความท้าทายและโอกาสในการนำระบบพี่เลี้ยงและการให้คำปรึกษาไปใช้ รวมถึงแนวทางการพัฒนาครูในอนาคต ทั้งนี้เพื่อพัฒนาครูซึ่งเป็นปัจจัยพื้นฐานในการยกระดับคุณภาพการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
ณรงค์ราช ครองเชื้อ. (2564). การพัฒนารูปแบบการโค้ชแบบพหุวิธีเพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้โดยใช้อริยสัจเป็นฐานของพระสอนศีลธรรม. วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์, 7(1), 172–183.
ทรงชัย อักษรคิด พิมพ์ระวี โพธิ์พิ่มพรม และ พิมพันธ์ เดชะคุปต์. (2558). การพัฒนาครู ผู้บริหารสถานศึกษา และศึกษานิเทศก์ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต 1 โดยใช้กระบวนการสร้างระบบพี่เลี้ยง. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 30(2), 83–92.
ธนิสรา สุทธานันต์. (2563). ฟินแลนด์กับงานวิจัยสร้างครูที่มีทักษะสูงที่สุดในโลก. https://www.educathai.com/knowledge/articles/371
ประวิต เอราวรรณ์. (2562). เปิดมุมมองระบบการพัฒนาวิชาชีพครูในระดับนานาชาติจากงานวิจัยสู่แนวทางการปฏิบัติจริง. https://otepc.go.th/th/content_page/item/3353-ep-1.html
รสวันต์ อารีมิตร ปิยะมาศ กลางประพันธ์ อนุศร อารีมิตร และ โชติรัตน์ ลิขิตเมลืองชัย. (2567). การสร้างการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง. สถาบันเคเคยูอะคาเดมี่ (KKU ACADEMY) มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
วชิรา เครือคำอ้าย และ ชวลิต ขอดศิริ. (2562). การพัฒนารูปแบบการนิเทศโดยใช้กระบวนการชี้แนะและระบบพี่เลี้ยงเพื่อส่เสริมศักยภาพการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดเชียงใหม่. วารสาสมาคมนักวิจัย, 24(1), 121–133.
วัชรา เล่าเรียนดี. (2556). ศาสตร์การนิเทศการสอนและการโค้ช การพัฒนาวิชาชีพ: ทฤษฎีกลยุทธ์สู่การปฏิบัติ (พิมพ์ครั้งที่ 12). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิไลภรณ์ ฤทธิคุปต์. (2562). การชี้แนะการสอน: แนวทางการนำไปใช้พัฒนาการจัดการเรียนการสอนของครู. วารสารราชพฤกษ์, 17(1), 1–10.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). ระบบและรูปแบบการพัฒนาครูที่เหมาะสมกับสังคมไทยและความเป็นสากล. พริกหวานกราฟฟิค.
สุวดี อุปปินใจ เกศราพรรณ พันธุ์ศรีเกตุ คงเจริญ และ ไกรลาศ ดอนชัย. (2565). กระบวนทัศน์ รูปแบบ และกลไกการพัฒนาครูตามแนวคิดเครือข่ายเชิงพื้นที่: กรณีศึกษาพื้นที่ภาคเหนือ. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(47), 379–394.
เหมือนฝัน ชมมณี และ สิริพันธุ์ สุวรรณมรรคา. (2557). การวิเคราะห์กระบวนการชี้แนะของครูและผลที่เกิดกับผู้เรียน: พหุกรณีศึกษา. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 9(2), 489–499.
อุดมลักษม์ กูลศรีโรจน์. (2561). รูปแบบการพัฒนาครูภาษาอังกฤษโดยใช้กระบวนการ Coaching และ Mentoring. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 30(1), 189–200.
เอกภูมิ จันทรขันตี. (2559). รูปแบบของระบบพี่เลี้ยงและให้คำปรึกษาเพื่อพัฒนาความสามารถในการสอน และการทำวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียนของครูวิทยาศาสตร์. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 10(1), 128–141.
Al Hilali, K. S., & Al Mughairi, B. M. (2020). Coaching and mentoring concepts and practices in development of competencies: A theoretical perspective. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 10(1), 41–54.
Baron, L., & Morin, L. (2009). The coach–coachee relationship in executive coaching: A field study. Human Resource Development Quarterly, 20(1), 85–106. https://doi.org/10.1002/hrdq.20009
Correia, M., & McHenry, J. (2002). The mentor’s handbook. Christopher-Gordon.
Costa, A. L., & Garmston, R. J. (2002). Cognitive coaching: A foundation for renaissance schools (2nd ed.). Christopher-Gordon.
Culajara, C. J. J., & Culajara, J. P. M. (2024). Coaching and mentoring practices in school context: Basis for enhanced coaching and mentoring program. ASEAN Journal of Education, 10(1), 17–26.
Dockett, S., Boyle, T., & Perry, B. (2024). Reflections on coaching and mentoring in the transition to school space. European Early Childhood Education Research Journal, 32(1), 1–13. https://doi.org/10.1080/1350293X.2023.2298918
Gamage, K. A. A., Perera, D. A. S., & Wijewardena, M. A. D. N. (2021). Mentoring and coaching as a learning technique in higher education: The impact of learning context on student engagement in online learning. Education Sciences, 11(10), Article 574. https://doi.org/10.3390/educsci11100574
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2004). Supervision and instructional leadership: A developmental approach (6th ed.). Allyn & Bacon.
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2014). Supervision and instructional leadership: A developmental approach (7th ed.). Pearson.
Grant, A. M. (2014). Autonomy support, relationship satisfaction and goal focus in the coach–coachee relationship: Which best predicts coaching success? Coaching: An International Journal of Theory, Research and Practice, 7(1), 18–38. https://doi.org/10.1080/17521882.2013.806531
Knight, J. (2007). Instructional coaching: A partnership approach to improving instruction. Corwin.
Knowles, M. S. (1988). The adult learner: A neglected species. Gulf.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
Mink, O. G., Owen, K. Q., & Mink, B. P. (1993). Developing high-performance people: The art of coaching. Addison-Wesley.
Office of the Education Council. (2018). Mechanisms for the production and development of high performance teachers for Thailand 4.0.
Palmer, S., & McDowall, A. (Eds.). (2010). The coaching relationship: Putting people first. Routledge.
Parsloe, E., & Leedham, M. (2009). Coaching and mentoring: Practical conversations to improve learning. Kogan Page.
Showers, B., & Joyce, B. R. (1996). The evolution of peer coaching. Educational Leadership, 53(6), 12–16.
Straus, S. E., Chatur, F., & Taylor, M. (2009). Issues in the mentor–mentee relationship in academic medicine: A qualitative study. Academic Medicine, 84(1), 135–139. https://doi.org/10.1097/ACM.0b013e3181920815
Welsh Government. (2015). New deal for the education workforce: Coaching and mentoring.
