Guidelines for Developing Activities to Enhance Scientific Competencies Based on the PISA Assessment Framework for Lower Secondary School Students
Keywords:
Guidelines for Activity Development, Scientific Competencies, PISAAbstract
This research aimed to investigate the needs and guidelines for promoting scientific competencies based on the PISA assessment framework for lower secondary school students. The data sources consisted of: 1) 34 lower secondary science teachers in Kalasin Province involved in or supporting PISA-related operations, selected through voluntary sampling; and 2) 5 experts in scientific competencies activity development, selected via purposive sampling. The research instruments included a needs assessment questionnaire and a semi-structured interview form. Data were analyzed using mean (), standard deviation (
), the Modified Priority Needs Index (PNImodified), and content analysis. The research findings revealed that: 1) based on the needs assessment, the PNImodified values ranged from 0.06 to 0.30. The highest priority need was identified in the area of budget and resources, followed by the demand for diverse and engaging activities, and the comprehension of instructional activity design, respectively. 2) The g2uidelines for activity development emphasized community-based problem solving through science projects within an inquiry-based learning cycle. Specific strategies for the three scientific competencies included: promoting the competence to "explain phenomena scientifically" through the 5E inquiry model 35 linked to real-world contexts; enhancing the "evaluation and design of scientific inquiry" by focusing on experimental design and evidence-based argumentation; and fostering the "interpretation of data and evidence scientifically" by emphasizing decision-making based on empirical evidence. Furthermore, the integration of digital media and simulations is recommended to mitigate equipment limitations. The process should be driven by Professional Learning Communities (PLC) in conjunction with authentic assessment to sustainably elevate learning quality toward PISA competencies.
References
ชวนัท มณีกร และ วิชัย เสวกงาม. (2561). แนวทางการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ที่ส่งเสริมการรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนสังกัดมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 13(2), 121–133.
เชาวลิต ยิ้มแย้ม. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
พิมพลอย ตามตระกูล. (2564). การพัฒนาความฉลาดรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เรื่อง กรด-เบส ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบใช้บริบทเป็นฐานร่วมกับการใช้เทคโนโลยี สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ลือชา ลดาชาติ และ ลฎาภา ลดาชาติ. (2562). การเรียนการสอนที่เน้นสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 42(4), 1–19.
วิเศษ พึ่งประยูร. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยบูรณาการทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์ร่วมกับเทคนิคการใช้คำถามเพื่อพัฒนาความคิดเชิงวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 [วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ศิริวรรณ ฉัตรมณีรุ่งเจริญ และ รุ่งนภา แซ่แต้. (2567). การพัฒนาสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้บริบทสถานการณ์ในชีวิต ในระดับบุคคล ระดับชาติ และระดับโลก. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 39(3), 1–13.
สิริวิมล ยืนสี. (2567). การพัฒนาสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม เรื่อง มนุษย์กับความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้หลักฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). การแถลงข่าวผลการประเมิน PISA 2022. https://pisathailand.ipst.ac.th/news-21/
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). กรอบการประเมินด้านวิทยาศาสตร์ PISA 2025. https://pisathailand.ipst.ac.th/about-pisa/science_competency_framework/
สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค.
moe360.blog. (2567, 16 กุมภาพันธ์). รมว.ศธ. ‘พิพัฒน์’ นั่งหัวโต๊ะ ดึงจุดแข็งทุกหน่วยงานจัดการศึกษาตั้งเป้ายกระดับผลประเมิน PISA 2025 ในทุกมิติ. MOE360. https://moe360.blog/2024/02/16/moe-pisa-160267/
Abdullah, M. I., Kusuma, J., & Abrar, R. N. (2025). Enhancing middle school students' scientific literacy through inquiry-based learning in environmental education. Journal of Science and Mathematics Education, 1(4), 111–117. https://doi.org/10.70716/josme.v1i4.338
Muliana, A., Jufri, A. W., & Bahri, S. (2024). The effect of Learning Cycle 5E model on the scientific literacy of 10th grade students. Jurnal Penelitian Pendidikan IPA, 10(9), 6662–6668. https://doi.org/10.29303/jppipa.v10i9.8415
